เจาะลึก

ตลอด 2 ปีที่ผ่านมา โลกกำลังตื่นเต้นกับ AI รุ่นใหม่อย่าง ChatGPT, Gemini, Claude หรือ DeepSeek ที่เก่งขึ้นเรื่อย ๆ จนหลายคนมองว่า การแข่งขัน AI คือการแข่งกันสร้างโมเดลที่ฉลาดที่สุด

แต่เบื้องหลัง AI ที่เราใช้งานทุกวัน จริง ๆ แล้วมีอีกการแข่งขันหนึ่งที่ใหญ่กว่านั้นกำลังเกิดขึ้นอยู มันคือการแข่งขันสร้าง ‘โครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI’

เพราะ AI ยุคใหม่ไม่ได้ต้องการแค่โค้ดหรือนักวิจัยเก่ง ๆ อีกต่อไป แต่ต้องใช้ทั้ง Data Center ขนาดมหาศาล ชิป AI จำนวนมหึมา ระบบไฟฟ้าปริมาณสูง และพลังประมวลผลระดับที่ไม่เคยมีมาก่อน

และนี่คือจุดที่โปรเจกต์ “Stargate” ของ OpenAI เริ่มกลายเป็นเรื่องใหญ่ระดับโลก

ทุกครั้งที่ผู้คนนับล้านถามคำถาม สร้างภาพ หรือใช้งาน AI พร้อมกัน เบื้องหลังคือคอมพิวเตอร์จำนวนมหาศาลที่กำลังทำงานตลอด 24 ชั่วโมง และ Stargate ก็คือหนึ่งในโครงการที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อรองรับโลกแบบนั้น

Stargate คืออะไรกันแน่?

OpenAI อธิบายว่า Stargate คือโครงการโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ขนาดมหาศาล ที่ตั้งเป้าสร้างกำลังประมวลผลรวม 10 กิกะวัตต์ภายในปี 2029 และปัจจุบันโครงการสามารถเตรียมโครงสร้างพื้นฐานได้แล้วมากกว่า 8 กิกะวัตต์ ไม่ว่าจะเป็น Data Center ระบบไฟฟ้า และทรัพยากรต่าง ๆ ที่ใช้ขับเคลื่อน AI

แม้ตัวเลขเหล่านี้อาจฟังดูไกลตัว แต่ในความเป็นจริง มันสะท้อนถึงขนาดของอุตสาหกรรมเบื้องหลัง AI ที่กำลังเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว

พลังงานระดับ 1 กิกะวัตต์สามารถจ่ายไฟให้บ้านจำนวนมหาศาลหรือเมืองขนาดใหญ่ได้ นั่นหมายความว่า Stargate กำลังถูกวางให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานระดับเดียวกับอุตสาหกรรมพลังงานหรือโครงสร้างพื้นฐานของเมืองเลยทีเดียว

AI กำลังเปลี่ยนจากเทคโนโลยีดิจิทัลบนหน้าจอ ไปสู่ระบบขนาดใหญ่ที่ต้องอาศัยทั้งพลังงาน คอมพิวเตอร์ และโครงสร้างพื้นฐานระดับอุตสาหกรรมในการขับเคลื่อน

ทำไม AI ถึงต้องใช้ ‘Compute’ มหาศาล?

หากย้อนกลับไปในยุคอินเทอร์เน็ต สิ่งที่สำคัญที่สุดคือเครือข่าย บริษัทที่เติบโตได้เร็วคือบริษัทที่มีแพลตฟอร์ม มีผู้ใช้งาน และมีข้อมูลจำนวนมาก

แต่ในยุค AI สิ่งที่กลายเป็นทรัพยากรสำคัญ คือ ‘Compute’ หรือ พลังประมวลผล

AI สมัยใหม่ โดยเฉพาะ Large Language Models ต้องใช้ GPU จำนวนมหาศาลในการฝึกโมเดล และยังต้องใช้พลังประมวลผลต่อเนื่องตลอดเวลาเพื่อรองรับผู้ใช้งานทั่วโลก OpenAI ระบุว่า Compute คือสิ่งที่กำหนดทุกอย่าง ตั้งแต่งานวิจัย ประสิทธิภาพของโมเดล การเปิดตัวผลิตภัณฑ์ ไปจนถึงการให้บริการ AI กับผู้ใช้หลายร้อยล้านคน

และนี่คือเหตุผลที่บริษัท AI ทั่วโลกเริ่มแข่งขันกันสร้าง Data Center ขนาดมหึมา ลงทุนใน GPU Cluster และจองกำลังผลิตชิป AI จาก NVIDIA กันแบบระยะยาว AI ยุคใหม่กำลังต้องใช้อุตสาหกรรมเบื้องหลัง’ ที่ใหญ่กว่าโลกดิจิทัลในอดีตหลายเท่า

Data Center กลายเป็น ‘โรงงาน AI’

สิ่งที่ทำให้ Stargate น่าสนใจ คือ มันกำลังเปลี่ยนบทบาทของ Data Center ไปอย่างชัดเจน ในอดีต Data Center อาจเป็นเพียงสถานที่สำหรับเก็บเซิร์ฟเวอร์หรือระบบ Cloud แต่ในยุค AI มันกำลังกลายเป็นศูนย์กลางสำหรับประมวลผล AI ที่รองรับผู้ใช้งานระดับโลก

ทุกคำถามที่ผู้ใช้พิมพ์เข้าไปใน ChatGPT ทุกภาพที่ AI สร้าง หรือทุก AI Agent ที่กำลังทำงานอัตโนมัติ ล้วนต้องใช้พลังประมวลผลจำนวนมหาศาลในการทำงานแบบเรียลไทม์ ยิ่ง AI ถูกใช้งานมากขึ้น ความต้องการด้านโครงสร้างพื้นฐานก็ยิ่งเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

OpenAI ระบุว่ากำลังประมวลผลของบริษัทเพิ่มขึ้นจาก 0.2 กิกะวัตต์ในปี 2023 เป็นประมาณ 1.9 กิกะวัตต์ในปี 2025 หรือเติบโตเกือบ 10 เท่าในเวลาเพียง 2 ปี ตัวเลขนี้สะท้อนว่า AI ยุคใหม่กำลังต้องใช้ทั้งพลังงาน คอมพิวเตอร์ และระบบสนับสนุนในระดับที่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีไม่เคยเผชิญมาก่อน

เมื่อ ‘Compute’ กลายเป็นทรัพยากรของประเทศ

สิ่งที่น่าจับตาคือ OpenAI เริ่มพูดถึงโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ในฐานะ ‘ความสามารถในการแข่งขันของประเทศ’

บริษัทถึงกับจัดเวทีร่วมกับ NVIDIA ในหัวข้อ “Compute, competitiveness, and country” เพื่อชี้ว่า Compute กำลังกลายเป็นทรัพยากรสำคัญของโลกยุค AI ทั้งในด้านเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และความมั่นคง

ภาพนี้ทำให้การแข่งขันด้าน AI เริ่มคล้ายการแข่งขันด้านพลังงานหรือการแข่งขันอวกาศในอดีต เพราะเบื้องหลัง AI สมัยใหม่ต้องอาศัยทั้งชิป AI จำนวนมหาศาล ระบบไฟฟ้าขนาดใหญ่ Data Center และเครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานที่เสถียรพอจะรองรับการทำงานตลอดเวลา

ยิ่งประเทศไหนสามารถสร้างระบบเหล่านี้ได้เร็วและใหญ่พอ ก็ยิ่งมีโอกาสกลายเป็นศูนย์กลางของเศรษฐกิจ AI ในอนาคต

นี่จึงเป็นเหตุผลที่หลายประเทศ ตั้งแต่สหรัฐฯ จีน ไปจนถึงตะวันออกกลาง เริ่มเร่งลงทุนใน Data Center โรงงานชิป และพลังงานสำหรับ AI พร้อมกัน เพราะในอนาคต Compute อาจกลายเป็นทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญพอ ๆ กับน้ำมันหรือพลังงานในอดีต

เมืองเล็ก ๆ ที่ถูกเปลี่ยนด้วย AI

ผลกระทบของโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ยังเริ่มเห็นชัดในระดับท้องถิ่น โดย OpenAI ยกตัวอย่างเมือง Abilene ซึ่งเป็นที่ตั้งของ Stargate Campus

เดิมทีเมืองลักษณะนี้อาจไม่ได้อยู่ในศูนย์กลางเทคโนโลยีโลก แต่เมื่อโครงการขนาดใหญ่ด้านโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI เข้ามา เศรษฐกิจของเมืองก็เริ่มเปลี่ยนไปตามกัน

OpenAI ระบุว่าโครงการ Stargate มีแรงงานกว่า 8,500 คนทำงานแบบหมุนเวียนตลอด 24 ชั่วโมง ส่งผลให้ธุรกิจท้องถิ่น โรงแรม ร้านอาหาร และบริการต่าง ๆ เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะที่รายได้ภาษีการขายของเมืองเพิ่มขึ้นถึง 37%

ภาพเหล่านี้ทำให้หลายฝ่ายเริ่มมองว่า Data Center อาจกำลังกลายเป็น ‘อุตสาหกรรมยุคใหม่’ ที่เข้ามาขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเมืองต่าง ๆ คล้ายกับที่โรงงานรถยนต์หรือโรงงานเหล็กเคยมีบทบาทในอดีต

และเมื่อ AI ต้องการทั้งไฟฟ้าปริมาณมหาศาล พื้นที่ขนาดใหญ่ และระบบสนับสนุนจำนวนมาก เมืองที่มีต้นทุนพลังงานต่ำ มีพื้นที่เพียงพอ และมีนโยบายสนับสนุน ก็อาจกลายเป็นศูนย์กลางโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI แห่งใหม่ของโลก

อีกด้านของ Stargate: พลังงาน น้ำ และคำถามสิ่งแวดล้อม

อย่างไรก็ตาม อีกด้านของโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI คือ คำถามด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม

Data Center สำหรับ AI ใช้ไฟฟ้ามหาศาล เพราะ GPU รุ่นใหม่ต้องทำงานตลอดเวลาและสร้างความร้อนจำนวนมาก นั่นหมายความว่า ยิ่ง AI ถูกใช้งานมากขึ้น โลกก็ยิ่งต้องใช้พลังงานมากขึ้นตามไปด้วย นี่จึงกลายเป็นหนึ่งในประเด็นถกเถียงสำคัญที่สุดของอุตสาหกรรม AI

OpenAI พยายามตอบข้อกังวลนี้ด้วยการอธิบายว่า Stargate ใช้ระบบ ‘Closed-loop Water System’ ที่นำน้ำกลับมาใช้ซ้ำเพื่อลดการใช้น้ำระยะยาว โดยหลังจากเติมน้ำครั้งแรก ระบบจะหมุนเวียนใช้น้ำซ้ำอย่างต่อเนื่อง และไม่ได้ใช้น้ำปริมาณมหาศาลแบบที่หลายคนเข้าใจ

แม้จะช่วยลดแรงกดดันด้านน้ำ แต่คำถามสำคัญยังคงอยู่ที่ ‘ไฟฟ้า’ เพราะท้ายที่สุด โครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ขนาดระดับหลายกิกะวัตต์อาจใช้พลังงานใกล้เคียงกับเมืองขนาดใหญ่ทั้งเมือง และสิ่งนี้อาจเปลี่ยนทิศทางของอุตสาหกรรมพลังงานโลกในอนาคต

Stargate และจุดเริ่มต้นของ ‘ยุคโครงสร้างพื้นฐาน AI’

หากมองให้ลึก Stargate อาจเป็นมากกว่าโครงการ Data Center ขนาดใหญ่ เพราะมันกำลังสะท้อนว่า AI กำลังเปลี่ยนสถานะจากเทคโนโลยีดิจิทัล ไปสู่ ‘โครงสร้างพื้นฐานสำคัญของโลกยุคใหม่’

ในอดีต โลกเคยสร้างทางรถไฟเพื่อขับเคลื่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรม สร้างโรงไฟฟ้าเพื่อรองรับยุคไฟฟ้า และวางเครือข่ายอินเทอร์เน็ตเพื่อผลักดันเศรษฐกิจดิจิทัล

ขณะที่วันนี้ หลายประเทศและบริษัทเทคโนโลยีกำลังเริ่มลงทุนสร้างโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ในระดับมหาศาล เพื่อรองรับการใช้งาน AI ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วทั่วโลก

เบื้องหลัง ChatGPT หรือ AI ที่ผู้คนใช้งานทุกวัน จึงมีทั้ง Data Center ระบบไฟฟ้า เครือข่ายชิป และโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่กำลังขยายตัวอย่างต่อเนื่อง

และในภาพใหญ่ Stargate อาจเป็นสัญลักษณ์ของยุคที่การแข่งขัน AI เริ่มขยายจากหน้าจอแชตบอต ไปสู่การแข่งขันด้าน Data Center พลังงาน ชิป และโครงสร้างพื้นฐานระดับประเทศที่อยู่เบื้องหลัง AI ทั้งหมด

ที่มา: OpenAI