BOI ชู 5 เครื่องยนต์ใหม่ ดันคลื่นลงทุน 1.7 ล้านล้าน พลิกโครงสร้างเศรษฐกิจไทย

ท่ามกลางเศรษฐกิจโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ทั้งภูมิรัฐศาสตร์ การปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทาน เทคโนโลยีดิจิทัลและ AI การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ตลอดจนสังคมสูงวัย ทำให้ประเทศไทยต้องเร่งมองหาเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ เพื่อสร้างการเติบโตระยะยาว ขณะเดียวกันต้องใช้ประโยชน์จากคลื่นลงทุนรอบใหม่ในการยกระดับผู้ประกอบการไทย บุคลากร และขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ / BOI) ให้สัมภาษณ์กับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า การลงทุนเป็นเครื่องยนต์สำคัญของเศรษฐกิจไทยมาตลอดหลายทศวรรษ จากประเทศที่พึ่งพาภาคเกษตรกรรม ไทยพัฒนามาเป็นฐานการผลิตและส่งออกทั้งยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และอาหาร การลงทุนไม่ได้สร้างเพียงเม็ดเงิน การจ้างงาน และการส่งออก แต่ยังช่วยพัฒนาบุคลากร สร้างเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วน และเชื่อมประเทศไทยเข้าสู่ Global Supply Chain

อย่างไรก็ตาม วันนี้บริบทเศรษฐกิจโลกเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ไทยจึงต้องใช้โอกาสจากคลื่นการลงทุนรอบใหม่มาปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ สร้างอุตสาหกรรมแห่งอนาคต และยกระดับความสามารถของธุรกิจและบุคลากรไทย โดยการลงทุนที่จะเป็น New Growth Engines ต้องตอบโจทย์ 2 เรื่องสำคัญ คือ สอดคล้องกับความต้องการของตลาดโลก และเป็นกิจกรรมที่ประเทศไทยมีศักยภาพแข่งขันได้ ทั้งการต่อยอดจากฐานอุตสาหกรรมเดิม และการสร้างความสามารถใหม่ด้านบุคลากร เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และระบบนิเวศ

ดิจิทัล-เซมิคอนดักเตอร์นำทัพ

สำหรับ 5 กลุ่มอุตสาหกรรมแห่งอนาคตที่ BOI มองว่าจะเป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจในช่วง 1–5 ปีข้างหน้า

กลุ่มแรกคือ ดิจิทัลและ AI ซึ่งมี Data Center, Cloud Computing และ Data Storage ที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ของเศรษฐกิจ การลงทุนเหล่านี้จะช่วยให้ธุรกิจไทยเข้าถึง AI เพิ่ม Productivity ลดต้นทุน และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการ Software, System Integration และบริการดิจิทัลของไทยเติบโต

กลุ่มที่ 2 คือ เซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ซึ่งไทยมีฐานการผลิตเดิมที่แข็งแรง ทั้งการประกอบและทดสอบชิป HDD, PCB, Optical Communications และ Power Electronics จึงต้องต่อยอดไปสู่ Photonics, Power Semiconductor, Sensors, Advanced Packaging และ IC Design โดยตั้งเป้าดึงดูดการลงทุนไม่น้อยกว่า 5 แสนล้านบาทใน 5 ปีข้างหน้า

ตัวอย่างสำคัญคือ Infineon Technologies ที่เปิดโรงงานผลิต Power Module ขั้นสูงในจังหวัดสมุทรปราการเมื่อเดือนตุลาคม 2569 โดยได้รับการส่งเสริมจาก BOI มูลค่ากว่า 48,000 ล้านบาท พร้อมพัฒนาบุคลากรไทย ทำวิจัยและพัฒนา และยกระดับ Supplier ในประเทศ สะท้อนว่าการลงทุนเทคโนโลยีขั้นสูงต้องสร้างประโยชน์มากกว่าการเพิ่มกำลังการผลิต

อีวี-ชีวภาพ-หุ่นยนต์จ่อขยายตัว

กลุ่มที่ 3 คือ ยานยนต์ไฟฟ้าและชิ้นส่วน ไทยมีฐานการผลิตและเครือข่ายผู้ผลิตที่แข็งแรง จึงต้องรักษาความสามารถในการแข่งขันควบคู่กับการเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยี EV โดยเฉพาะการสร้างซัพพลายเชนชิ้นส่วนสำคัญ เช่น Battery, Motor, Inverter และ Power Electronics และช่วยผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยเดิมปรับตัวเข้าสู่เทคโนโลยีใหม่

กลุ่มที่ 4 คือ ชีวภาพและอุตสาหกรรมสีเขียว ซึ่งไทยมีความได้เปรียบด้านทรัพยากรชีวภาพ วัตถุดิบการเกษตร ฐานอุตสาหกรรมอาหาร และความเชี่ยวชาญด้านการผลิตและแปรรูป จึงสามารถต่อยอดไปสู่อาหารแห่งอนาคต อาหารสุขภาพ อาหารสัตว์เลี้ยง ผลิตภัณฑ์ชีวภาพ เคมีชีวภาพ วัสดุชีวภาพ รวมถึง เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) ขณะเดียวกันยังมีโอกาสในพลังงานหมุนเวียน ระบบกักเก็บพลังงาน การรีไซเคิล และ Circular Economy

ส่วนกลุ่มที่ 5 คือ ระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ และฮิวแมนนอยด์ (Humanoid) ซึ่งเป็นการนำ AI มาสู่โลกจริง หรือ Physical AI โดยไทยสามารถต่อยอดจากฐานผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ และโลหะความแม่นยำสูง ปัจจุบัน BOI อนุมัติการลงทุนของกว่า 10 บริษัท เพื่อผลิตชิ้นส่วนสำคัญสำหรับ Humanoid Robot เงินลงทุนระยะแรกรวมกว่า 15,000 ล้านบาท และจะสร้างงานทักษะสูงกว่า 1,500 ตำแหน่ง

9 เดือนลงทุนพุ่ง 1.7 ล้านล้าน

ภาพการลงทุนในช่วง 9 เดือนแรกปี 2569 สะท้อนชัดว่าประเทศไทยกำลังได้รับความสนใจจากอุตสาหกรรมใหม่ โดยมีคำขอรับการส่งเสริม 1,954 โครงการ มูลค่า 1.7 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 28% แม้จำนวนโครงการลดลง แต่มีโครงการขนาดใหญ่และใช้เทคโนโลยีสูงเพิ่มขึ้น โดยดิจิทัลมีมูลค่าคำขอสูงสุด 1,174,965 ล้านบาท ตามด้วยอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า 189,374 ล้านบาท เกษตรและอาหาร 80,192 ล้านบาท พลังงานและสาธารณูปโภค 59,866 ล้านบาท และยานยนต์และชิ้นส่วน 36,341 ล้านบาท

ขณะที่โครงการได้รับอนุมัติส่งเสริมมี 1,951 โครงการ มูลค่า 1.512 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 36% และมีเงินลงทุนจริงในช่วง 9 เดือนแรกอยู่ที่ประมาณ 793,000 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 27% สะท้อนว่าโครงการที่ได้รับส่งเสริมในระยะก่อนหน้ากำลังทยอยเข้าสู่การลงทุนจริง

สร้างงาน 1.16 แสนตำแหน่ง ดึงชิ้นส่วนไทย

สิ่งที่ BOI ต้องการเห็นจึงไม่ใช่เพียงตัวเลขเงินลงทุน แต่คือประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับประเทศไทยในแต่ละช่วง โครงการที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมในช่วง 9 เดือนแรกปี 2569 มีแผนสร้างงานให้บุคลากรไทยกว่า 116,000 ตำแหน่ง ใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนในประเทศกว่า 660,000 ล้านบาทต่อปี และสร้างมูลค่าส่งออกกว่า 1.96 ล้านล้านบาทต่อปี

ประโยชน์ในระยะแรกจะเกิดจากการก่อสร้างโรงงาน ซื้อเครื่องจักร และการจ้างงาน เมื่อโครงการดำเนินกิจการจะเกิดการผลิต การส่งออก และการใช้สินค้าและบริการจากผู้ประกอบการในประเทศ ส่วนระยะยาวจะเกิดประโยชน์เชิงโครงสร้าง ทั้งการพัฒนาบุคลากร การถ่ายทอดเทคโนโลยี การวิจัยและพัฒนา การเพิ่ม Productivity และการยกระดับผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ Global Supply Chain

ปรับยุทธศาสตร์ สร้าง “ความสามารถใหม่”

ท่ามกลางการแข่งขันดึงดูดการลงทุนที่รุนแรงขึ้น BOI จึงได้ทบทวนยุทธศาสตร์ผ่าน BOI Board Retreat ภายใต้แนวคิด BOI REx: REthink – REposition – REsolution โดยจะให้น้ำหนักกับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงมากขึ้น ทั้งการลงทุนจริง มูลค่าเพิ่มในประเทศ การจ้างงานทักษะสูง การพัฒนาบุคลากร การถ่ายทอดเทคโนโลยี การวิจัยและพัฒนา และการเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ Supply Chain

ขณะเดียวกันจะสร้าง Ecosystem รองรับการลงทุน ทั้งการพัฒนาบุคลากรผ่าน Skill Bridge การเชื่อมบริษัทต่างชาติกับผู้ประกอบการไทยผ่าน Business Matching และ Sourcing Day การเพิ่มความพร้อมด้านพลังงาน และการปรับปรุงกฎระเบียบ โดยกลไก Thailand FastPass มีโครงการเข้าสู่ระบบแล้ว 42 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 344,000 ล้านบาท เพื่อเร่งให้โครงการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์เกิดขึ้นจริง

ในอีก 1–5 ปีข้างหน้า สิ่งที่ BOI ต้องการเห็นจึงไม่ใช่เพียงยอดคำขอหรือเม็ดเงินลงทุนที่เพิ่มขึ้น แต่ต้องเห็นการลงทุนจริง การสร้างอุตสาหกรรมมูลค่าเพิ่มสูง การเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมเดิม ผู้ประกอบการไทยมีบทบาทใน Global Supply Chain มากขึ้น และบุคลากรไทยมีทักษะสูงขึ้น

เป้าหมายของ BOI จึงไม่ใช่เพียงทำให้บริษัทชั้นนำของโลกเลือกเข้ามาลงทุนในไทย แต่ต้องทำให้การลงทุนเหล่านั้นสร้างความเข้มแข็งให้ผู้ประกอบการไทย พัฒนาบุคลากร และเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ เปลี่ยนจาก New Investment ไปสู่ New Capabilities และทำให้การลงทุนเป็นเครื่องยนต์สำคัญของการเติบโตเศรษฐกิจไทยในระยะยาว