อิหร่านเผชิญแรงกดดันรอบด้าน หลังสหรัฐฯ เพิ่มกำลัง-คว่ำบาตร : อินโฟเควสท์

อิหร่านกำลังเผชิญแรงกดดันทางเศรษฐกิจและการทหารเพิ่มขึ้น ขณะที่สหรัฐฯ ขยายกำลังในตะวันออกกลางและการส่งออกน้ำมันของภูมิภาคเริ่มฟื้นตัว

สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานโดยอ้างข้อมูลจากเจ้าหน้าที่และนักวิเคราะห์ว่า เศรษฐกิจอิหร่านเผชิญแรงกดดันมากขึ้น โดยอัตราเงินเฟ้อกำลังเข้าใกล้ 90% ขณะที่เงินเรียลอิหร่านอ่อนค่าลงราว 25% เมื่อเทียบกับดอลลาร์ในช่วง 2 เดือนที่ผ่านมา และสูญเสียมูลค่าเกือบครึ่งหนึ่งนับตั้งแต่ต้นปี

ขณะเดียวกัน การปิดกั้นการส่งออกของสหรัฐฯ ส่งผลให้การส่งออกน้ำมันดิบของอิหร่านลดลงอย่างมาก โดยประมาณการเบื้องต้นระบุว่า อิหร่านไม่ได้ขนถ่ายน้ำมันดิบขึ้นเรือบรรทุกน้ำมันในเดือนก.ย. แม้โรงกลั่นบางแห่งในจีนยังคงรับน้ำมันจากคลังลอยน้ำ

อิหร่านจึงหันไปเพิ่มการค้าผ่านพรมแดนทางบกและทะเลแคสเปียน แต่เส้นทางเหล่านี้ยังมีขีดความสามารถไม่เพียงพอที่จะทดแทนการขนส่งผ่านอ่าวเปอร์เซียได้ทั้งหมด

ขณะเดียวกัน ความสามารถของอิหร่านในการจำกัดการไหลเวียนของพลังงานในภูมิภาคผ่านช่องแคบฮอร์มุซดูเหมือนกำลังเผชิญแรงกดดัน โดยซาอุดีอาระเบียส่งออกน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 6.1 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนก.ย. จาก 3.4 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนส.ค.

เจพีมอร์แกนประเมินว่า การขนส่งน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางฟื้นตัวขึ้นมาอยู่ที่ 17.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือคิดเป็น 98% ของระดับก่อนเกิดสงคราม อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ให้ข้อมูลแตกต่างกันเกี่ยวกับระดับการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซของอิหร่าน โดยเจ้าหน้าที่ด้านกลาโหมในภูมิภาคคนหนึ่งระบุว่า อิหร่านยังคงมีอิทธิพลอย่างมาก ขณะที่อีกคนระบุว่าอิทธิพลของอิหร่านกำลังลดลง

ในด้านการทหาร รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังส่งเรือบรรทุกเครื่องบินยูเอสเอส ธีโอดอร์ รูสเวลต์ (USS Theodore Roosevelt) พร้อมทหารเรือและนาวิกโยธินเพิ่มเติมราว 10,000 นาย มุ่งหน้าไปยังตะวันออกกลาง โดยการเดินทางมาถึงของเรือลำนี้อาจทำให้สหรัฐฯ มีกองเรือโจมตีจากเรือบรรทุกเครื่องบินประจำอยู่ในภูมิภาคถึง 3 กลุ่ม อย่างไรก็ตาม เรือบรรทุกเครื่องบินที่ประจำการอยู่ในภูมิภาค 1 ลำอาจเดินทางออกจากพื้นที่

การเจรจาทางการทูตยังไม่มีความคืบหน้า โดยนักการทูตที่บลูมเบิร์กอ้างข้อมูลระบุว่า อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน เสนอให้อิหร่านเปิดทางให้เจ้าหน้าที่กลับเข้าตรวจสอบโครงการนิวเคลียร์ เพื่อแลกกับการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร

สหรัฐฯ ยังเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่ออิหร่าน โดยประกาศคว่ำบาตรผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่และบริษัทด้านระบบรางของอิหร่านเมื่อวันที่ 1 ต.ค. หลังจากมาตรการก่อนหน้านี้ส่งผลกระทบต่อเส้นทางการบินของอิหร่าน

ด้านอิหร่านกำลังเตรียมพร้อมรับความเป็นไปได้ที่สหรัฐฯ จะกลับมาโจมตีทางอากาศอีกครั้ง ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่อิหร่าน ขณะที่กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เตือนว่าจะตอบโต้หากเกิดการโจมตีครั้งใหม่จากสหรัฐฯ หรืออิสราเอล

โดย กัลยาณี ชีวะพานิช