สุวรรณภูมิเสี่ยงสะดุดไฮซีซัน หวั่นท่องเที่ยวไทยเสียรายได้

ช่วงปลายปีถือเป็นฤดูกาลทองของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย เมื่อเข้าสู่ช่วงไฮซีซัน นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศเพิ่มขึ้น โรงแรม สายการบิน ร้านอาหาร บริษัททัวร์ และธุรกิจบริการต่างคาดหวังว่าจะเป็นช่วงเวลาสร้างรายได้สำคัญ แต่โอกาสทางเศรษฐกิจที่กำลังรออยู่กลับมาพร้อมกับโจทย์ใหญ่ที่ประเทศไทยต้องเร่งแก้ไข นั่นคือความพร้อมของสนามบินสุวรรณภูมิ ประตูหลักที่รองรับนักเดินทางจากทั่วโลก

ล่าสุดภาคธุรกิจท่องเที่ยว ออกมาแสดงความกังวลต่อปัญหาความแออัดและการบริหารจัดการภายในสนามบินสุวรรณภูมิ โดยอดิษฐ์ ชัยรัตนานนท์ เลขาธิการสมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว (แอตต้า) เปิดเผยเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ว่า ภาคเอกชนกังวลต่อความพร้อมของสนามบินในช่วง 2 เดือนสุดท้ายของปี ซึ่งเป็นช่วงที่มีความต้องการเดินทางสูง โดยเฉพาะหลังปรากฏปัญหาสินค้าตกค้างสะสมในคลังสินค้าของการบินไทย

สิ่งที่ภาคเอกชนกังวลไม่ได้จำกัดอยู่เพียงภาพผู้โดยสารหนาแน่นหรือการรอคิวตรวจคนเข้าเมือง แต่สะท้อนถึงประสิทธิภาพการบริหารจัดการระบบสนามบินโดยรวม หรือ Airport Ecosystem Management ซึ่งเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน ตั้งแต่สายการบิน ระบบตรวจคนเข้าเมือง การจัดการสัมภาระ การให้บริการภาคพื้นดิน ไปจนถึงระบบขนส่งผู้โดยสารออกจากสนามบิน หากส่วนใดส่วนหนึ่งติดขัด ย่อมส่งผลต่อเนื่องไปยังระบบอื่น ๆ

สำหรับปัญหาสินค้าตกค้างนั้น มีรายงานว่าสินค้านำเข้าบางส่วนที่เดินทางถึงสนามบินตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม ยังไม่ได้รับการดำเนินการออกจากคลังสินค้าในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน ส่งผลให้บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ AOT ต้องเข้ามาช่วยสนับสนุนพื้นที่คลังสินค้าเพิ่มเติม พร้อมเชื่อมโยงระบบติดตามสินค้าเพื่อเร่งระบายสินค้าตกค้าง

ปัญหาดังกล่าวไม่ได้กระทบเฉพาะธุรกิจขนส่งสินค้าเท่านั้น แต่ยังมีรายงานว่าผู้ประกอบการบางรายได้รับผลกระทบจากการรอชิ้นส่วนที่ติดค้างอยู่ในคลังสินค้า จนกระทบต่อกระบวนการผลิตของโรงงาน สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาการบริหารจัดการภายในสนามบินสามารถส่งผลต่อห่วงโซ่อุปทานและภาคธุรกิจอื่น ๆ ได้ด้วย

ขณะเดียวกัน ความกังวลเรื่องการรองรับผู้โดยสารในช่วงไฮซีซัน ยังเป็นประเด็นที่ต้องจับตา เนื่องจากสนามบินสุวรรณภูมิเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของอุตสาหกรรมการบินและการท่องเที่ยวไทย โดยข้อมูลช่วงเดือนตุลาคม 2568 ถึงสิงหาคม 2569 พบว่ามีผู้โดยสารใช้บริการสนามบินแห่งนี้รวมกว่า 59.6 ล้านคน เพิ่มขึ้น 2.43% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนถึงปริมาณการเดินทางที่ยังมีแนวโน้มเติบโต

แม้ภาครัฐจะเดินหน้าปรับปรุงระบบให้บริการอย่างต่อเนื่อง แต่ความสามารถในการรองรับผู้โดยสารจำนวนมากในช่วงเวลาที่เที่ยวบินมาถึงพร้อมกันยังเป็นโจทย์สำคัญ โดยเฉพาะบริเวณจุดตรวจหนังสือเดินทางและพื้นที่รับสัมภาระ ซึ่งหากบริหารจัดการไม่ทันต่อปริมาณผู้โดยสาร อาจทำให้เกิดระยะเวลารอคอยที่ยาวนานขึ้น

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยได้เริ่มขยายการใช้ระบบตรวจหนังสือเดินทางอัตโนมัติ หรือ Auto Gate ให้ครอบคลุมผู้เดินทางจาก 33 ประเทศและเขตปกครอง โดยเริ่มใช้มาตรการตั้งแต่วันที่ 18 กันยายน 2569 ข้อมูลสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุว่า จำนวนผู้ใช้ระบบเฉลี่ยเพิ่มจาก 744 คนต่อวัน เป็น 2,125 คนต่อวัน หรือเพิ่มขึ้น 185.6% ในช่วงหลังการขยายสิทธิ์ ซึ่งเป็นหนึ่งในมาตรการช่วยลดความแออัดและเพิ่มความรวดเร็วในการตรวจคนเข้าเมือง

แต่การแก้ปัญหาคงไม่สามารถพึ่งพาเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว เพราะยังต้องอาศัยการประสานงานระหว่างเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง สายการบิน ผู้ให้บริการภาคพื้นดิน และผู้บริหารสนามบิน เพื่อให้ทุกขั้นตอนสามารถรองรับผู้โดยสารได้อย่างต่อเนื่อง

ผลกระทบที่น่ากังวลมีอย่างน้อย 3 ด้าน

ความเชื่อมั่นของนักท่องเที่ยว เพราะสนามบินเป็นจุดแรกที่นักท่องเที่ยวสัมผัสเมื่อเดินทางถึงประเทศไทย หากต้องเผชิญกับการรอคิวเป็นเวลานาน การรับสัมภาระล่าช้า หรือการเดินทางต่อที่ไม่สะดวก ประสบการณ์ดังกล่าวอาจส่งผลต่อความพึงพอใจและการตัดสินใจกลับมาเที่ยวประเทศไทยอีกครั้ง

ต้นทุนของผู้ประกอบการ บริษัททัวร์ โรงแรม และธุรกิจขนส่งอาจต้องปรับตารางการให้บริการตามความล่าช้าของเที่ยวบินและการรับผู้โดยสาร รวมถึงมีภาระค่าแรงและค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการเพิ่มขึ้น ขณะที่ปัญหาสินค้าตกค้างยังอาจเพิ่มต้นทุนด้านโลจิสติกส์ให้กับผู้นำเข้าและผู้ประกอบการที่พึ่งพาการขนส่งทางอากาศ

ความสามารถในการแข่งขันของประเทศ หากสนามบินไม่สามารถรองรับปริมาณผู้โดยสารและเที่ยวบินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ย่อมเป็นข้อจำกัดต่อการขยายเที่ยวบินใหม่ การดึงดูดสายการบิน และการเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวในระยะยาว เพราะนักเดินทางไม่ได้ตัดสินใจเลือกจุดหมายปลายทางจากสถานที่ท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว แต่ยังพิจารณาความสะดวกสบายและคุณภาพการให้บริการตลอดการเดินทางด้วย

สำหรับแนวทางแก้ไข ภาคเอกชนเสนอให้รัฐบาลจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการกลาง หรือ Airport Operations War Room โดยบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้ง AOT สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง สายการบิน และผู้ให้บริการภาคพื้นดิน เพื่อเฝ้าติดตามสถานการณ์แบบเรียลไทม์ พร้อมเสนอให้เพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่และอุปกรณ์ในช่วงเวลาที่มีผู้โดยสารหนาแน่น รวมถึงกำหนดตัวชี้วัดประสิทธิภาพการให้บริการ เช่น ระยะเวลารอผ่านด่านตรวจคนเข้าเมือง ความตรงต่อเวลาของเที่ยวบิน และระยะเวลารับสัมภาระ เพื่อให้สามารถตรวจสอบและประเมินผลได้อย่างเป็นรูปธรรม

ช่วงไฮซีซันปลายปี 2569 จึงเป็นบททดสอบสำคัญว่า ประเทศไทยมีความพร้อมมากเพียงใดในการเปลี่ยนความต้องการเดินทางของนักท่องเที่ยวให้กลายเป็นรายได้จริง เพราะต่อให้มีนักท่องเที่ยวอยากเดินทางเข้ามามากแค่ไหน หากระบบรองรับไม่มีประสิทธิภาพ โอกาสทางเศรษฐกิจที่ควรจะได้รับก็อาจหลุดลอยไปอย่างน่าเสียดาย

ประเทศไทยจึงต้องเร่งเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไปสู่การบริหารจัดการสนามบินอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ประตูต้อนรับนักท่องเที่ยวของประเทศเป็นจุดเริ่มต้นของความประทับใจ ไม่ใช่จุดเริ่มต้นของปัญหาที่บั่นทอนความเชื่อมั่นต่อการท่องเที่ยวไทย