บูม ‘อุดรธานี’ ฮับโลจิสติกส์ เจาะเศรษฐกิจอินโดจีน รับโอกาสการค้า การลงทุน

จังหวัดอุดรธานีกำลังอยู่บนเส้นทางของการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ เพื่อก้าวสู่การเป็นหัวใจหลักของอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง นายราชันย์ ซุ้นหั้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี ได้เปิดเผยแผนยุทธศาสตร์เชิงรุกที่ครอบคลุมทั้งด้านเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว การแพทย์ และโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งหมุดหมายสำคัญคือการเป็นเจ้าภาพมหกรรมพืชสวนโลกปี 2569 ที่จะเปลี่ยนโฉมจังหวัดให้กลายเป็นจุดหมายปลายทางระดับสากล พร้อมการจัดการที่ผสมผสานนวัตกรรมสมัยใหม่เข้ากับอัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างลงตัว

มุ่งยุทธศาสตร์ “Center of Upper Northeast”

นายราชันย์ ซุ้นหั้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี ฉายภาพความเข้มแข็งของจังหวัดในฐานะหัวหน้ากลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ซึ่งประกอบด้วย อุดรธานี บึงกาฬ หนองคาย หนองบัวลำภู และเลย โดยมีประชากรรวมกันกว่า 3.5 ล้านคน ซึ่งอยู่ในอุดรธานีถึง 1.5 ล้านคน

ความเป็นศูนย์กลางนี้เห็นได้ชัดจากมูลค่า GDP ในปี 2566 ที่สูงถึง 1.2 แสนล้านบาท จัดเป็นลำดับที่ 4 ของภาคอีสาน และลำดับที่ 25 ของประเทศ โดยอุดรธานีทำหน้าที่เป็น Center ในทุกด้าน โดยเฉพาะการเป็นศูนย์กลางการแพทย์ที่รองรับผู้ป่วยจากจังหวัดใกล้เคียงไปจนถึงนครพนม สกลนคร และประชาชนจาก สปป.ลาว

ปั้นฮับการแพทย์ระดับนานาชาติ

ในมิติของสุขภาพ จังหวัดกำลังขับเคลื่อนแผนการเป็น Medical Hub อย่างเต็มรูปแบบ โดยได้รับการสนับสนุนจากสถาบันบรมราชชนกในการจัดตั้งคณะแพทยศาสตร์แห่งแรกในกลุ่มจังหวัดอีสานตอนบน บนเนื้อที่กว่า 700 ไร่ ในอำเภอกุดจับ ซึ่งผู้ว่าฯ ได้ลงนามอนุญาตให้ใช้ประโยชน์พื้นที่เรียบร้อยแล้ว ความแข็งแกร่งด้านสาธารณสุขนี้ยังเป็นแรงดึงดูดสำคัญสำหรับนักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพจาก สปป.ลาว ซึ่งปัจจุบันเป็นกลุ่มลูกค้าหลักของโรงพยาบาลเอกชนในอุดรธานี โดยพบว่ามีสัดส่วนผู้ใช้บริการชาวลาวสูงถึงครึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ป่วยทั้งหมด

“อุดรธานีคือ Center ของภูมิภาคอย่างแท้จริง เราไม่ได้ดูแลแค่คนในจังหวัด แต่เราเป็นที่พึ่งด้านสาธารณสุขและการค้าให้กับคนทั้งกลุ่มจังหวัดอีสานตอนบนและประเทศเพื่อนบ้าน ในขณะที่หลายแห่งอาจจะซบเซา แต่อุดรธานีเรายังไปได้และคึกคักเสมอ เพราะเรามีเครื่องยนต์เศรษฐกิจที่หลากหลาย ทั้งจากภาคการเกษตร เม็ดเงินจากแรงงานในต่างประเทศ และกำลังซื้อจากพี่น้อง สปป.ลาว” ผู้ว่าฯอุดร กล่าว

เศรษฐกิจที่ทรงพลัง จากเม็ดเงินแรงงานต่างประเทศสู่ “เขยฝรั่ง”

โครงสร้างเศรษฐกิจของอุดรธานีมีความพิเศษและแตกต่างจากจังหวัดอื่น แม้ภาคการเกษตร เช่น อ้อย น้ำตาล ยางพารา และข้าว จะครองสัดส่วนพื้นที่ถึง 81% แต่รายได้สำคัญที่หล่อเลี้ยงจังหวัดมาจากแรงงานชาวอุดรฯ ที่ไปทำงานในต่างประเทศ ทั้งไต้หวัน เกาหลี และอิสราเอล กว่า 70,000 คน ซึ่งส่งเงินกลับบ้านเฉลี่ยคนละไม่ต่ำกว่า 50,000 บาทต่อเดือน

นอกจากนี้ อุดรธานียังเป็นแหล่งพำนักของชาวต่างชาติวัยเกษียณและ “เขยฝรั่ง” จำนวนมาก จนมีภาพเครื่องบินเจ็ทส่วนตัวจากต่างประเทศบินตรงมาลงที่สนามบินอุดรธานีเพื่อมาเยี่ยมครอบครัว ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยกระตุ้นการจับจ่ายใช้สอยในพื้นที่ให้คึกคักอย่างต่อเนื่อง

บูมท่องเที่ยว มรดกโลกคู่แห่งเดียวในไทย และทะเลบัวแดงโฉมใหม่

 อุดรธานีประกาศศักดาการเป็นเมืองท่องเที่ยวระดับสากลด้วยการเป็นจังหวัดเดียวที่มีมรดกโลกถึง 2 แห่ง คือ “บ้านเชียง” และล่าสุดคือ “ภูพระบาท” ที่เพิ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2567 สำหรับแหล่งท่องเที่ยวสำคัญอย่าง “ทะเลบัวแดง” ที่ลิซ่า แบล็กพิงก์ เป็นพรีเซ็นเตอร์โปรโมท

สร้างรายได้ให้ชุมชนกว่า 800 ล้านบาทต่อปี บนพื้นที่กว่า 22,000 ไร่ จังหวัดมีแผนพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วยการเปลี่ยนเรือนำเที่ยวจากระบบน้ำมันเป็นเรือไฟฟ้า เพื่อลดมลพิษ ปกป้องระบบนิเวศนกน้ำ และลดค่าใช้จ่ายให้เกษตรกร โดยมุ่งเน้นการทำงานร่วมกับวิสาหกิจชุมชนอย่างใกล้ชิด

มหกรรมพืชสวนโลก 69: จิ๊กซอว์สู่รายได้ 3.2 หมื่นล้าน

ไฮไลท์สำคัญที่สุดคือการเตรียมความพร้อมเป็นเจ้าภาพ “มหกรรมพืชสวนโลก อุดรธานี 2569” ระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 14 มีนาคม 2570 ณ พื้นที่ชุ่มน้ำหนองแด โครงการนี้ได้รับงบประมาณรวมกว่า 2,750 ล้านบาท โดยคาดการณ์ว่าจะมีผู้เข้าชมกว่า 3.6 ล้านคน และสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนในเศรษฐกิจไม่น้อยกว่า 32,000 ล้านบาท พร้อมการจ้างงานกว่า 81,000 อัตรา

 ภายในงานจะมีการนำเทคโนโลยี Smart City มาใช้เต็มรูปแบบ ทั้งกล้อง CCTV ทำงานร่วมกับ AI และการบริหารจัดการขยะแบบ Zero Waste โดยปัจจุบันมีต่างประเทศสนใจเข้าร่วมงานแล้วถึง 17 ประเทศ

โครงสร้างพื้นฐานเชื่อมโยงโลก และความเข้มแข็งเอกชนรุ่นใหม่

ในด้านคมนาคม จังหวัดกำลังเร่งแก้ปัญหาผังเมืองเพื่อรองรับการขยายตัวของสนามบินอุดรธานี ซึ่งเป็นสนามบินที่มีผู้โดยสารสูงที่สุดในภาคอีสาน รวมถึงการรอคอยโครงการรถไฟความเร็วสูงและสะพานข้ามแม่น้ำโขงแห่งที่ 2 ที่หนองคาย ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนการขนส่งสินค้าจากเดิมที่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการยกตู้คอนเทนเนอร์เปลี่ยนราง

ผู้ว่าฯ ยังได้เน้นย้ำถึงจุดแข็งของภาคเอกชนอุดรธานีที่เข้มแข็งมาก โดยเฉพาะกลุ่มนักธุรกิจรุ่นใหม่ (YEC) วัย 30-40 ปี ที่ก้าวขึ้นมาบริหารหอการค้าและสภาอุตสาหกรรม ซึ่งมีการทำงานเชิงรุกร่วมกับภาครัฐอย่างมีประสิทธิภาพ

“จุดแข็งที่สุดของอุดรธานีคือภาคเอกชนที่เข้มแข็งมาก ผมได้เห็นการส่งต่อไม้หลังจากรุ่นสู่รุ่น นักธุรกิจรุ่นใหม่วัย 30 กว่าๆ ก้าวขึ้นมาขับเคลื่อนเมืองด้วยพลังและวิสัยทัศน์ที่ทันสมัย” นายราชันย์ กล่าวทิ้งท้าย

แม้ในอนาคตจะมีโครงสร้างพื้นฐานด้านระบบรางเข้ามาเชื่อมโยงมากขึ้น แต่สิ่งที่ต้องเร่งดำเนินการควบคู่กันคือการเตรียมความพร้อมของระบบโลจิสติกส์ทั้งระบบ โดยเฉพาะสนามบิน ซึ่งถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการรองรับการเดินทางและการขนส่งระหว่างประเทศ

 ปัจจุบันท่าอากาศยานอุดรธานีมีอาคารผู้โดยสาร 2 อาคาร แต่เปิดใช้งานมานานและมีข้อจำกัดในการขยายศักยภาพ ขณะที่การพัฒนาหรือขยายพื้นที่ของท่าอากาศยานยังติดขัดเรื่องงบประมาณและการถ่ายโอนภารกิจ ซึ่งจำเป็นต้องเร่งแก้ไขเพื่อให้สนามบินสามารถรองรับการเติบโตในอนาคต

 “อุดรธานีต้องมีความพร้อมด้านโลจิสติกส์ เพราะเมื่อการเชื่อมโยงกับลาวและจีนมีความสะดวกมากขึ้น สนามบินก็ต้องสามารถรองรับผู้โดยสารและเที่ยวบินระหว่างประเทศได้”

ผู้โดยสารแตะ 2 ล้านคน สนามบินต้องเร่งขยาย

 นายวันชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า ท่าอากาศยานอุดรธานีมีจำนวนผู้โดยสารในปีที่ผ่านมาอยู่ที่ประมาณ 2 ล้านคน ถือเป็นตัวเลขที่อยู่ในระดับต้นๆ ของประเทศ สะท้อนให้เห็นถึงความต้องการเดินทางและศักยภาพของจังหวัด แต่ในขณะเดียวกันก็สะท้อนถึงความจำเป็นในการเร่งขยายสนามบินเพื่อรองรับปริมาณผู้โดยสารที่จะเพิ่มขึ้น

 การขยายสนามบินจึงควรดำเนินการล่วงหน้า เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเปิดเส้นทางบินตรงจากต่างประเทศ โดยเฉพาะเส้นทางที่เชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านและจีน ซึ่งจะช่วยเพิ่มศักยภาพด้านการท่องเที่ยว การค้า และการลงทุนของอุดรธานี

 ขณะเดียวกัน อุดรธานียังมีจุดแข็งด้านระบบราง ทั้งรถไฟทางคู่ที่มีอยู่แล้ว และโครงการรถไฟความเร็วสูงที่จะเข้ามาเสริมศักยภาพการเดินทางและการขนส่งในอนาคต โดยมีเป้าหมายเปิดให้บริการในช่วงปี 2574-2575 ซึ่งจะทำให้อุดรธานีมีโครงข่ายคมนาคมที่เชื่อมโยงทั้งทางถนน ทางราง และทางอากาศ

เปิดพื้นที่รับลงทุน ปลดล็อกข้อจำกัดเมือง

 นายวันชัย ย้ำว่า การเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากยังมีข้อจำกัดด้านผังเมืองที่ไม่เอื้อต่อการลงทุน ดังนั้น ภาคเอกชนจึงต้องการเห็นการปรับปรุงผังเมืองให้สอดรับกับทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานของจังหวัด

 “ต้องเปิดพื้นที่ เปิดโอกาสให้นักลงทุนเข้ามาลงทุนมากขึ้น” เพื่อให้อุดรธานีสามารถใช้ประโยชน์จากศักยภาพด้านทำเลที่ตั้งและโครงข่ายคมนาคม ก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์และการค้าการลงทุนของภาคอีสานตอนบน เชื่อมโยงไทย-ลาว-จีน และขยายบทบาทสู่ศูนย์กลางเศรษฐกิจของภูมิภาคอินโดจีนในอนาคต

ปีทอง สปป.ลาว ความร่วมมือรอบด้าน

 นางครองขนิษฐ รักษ์เจริญ เอกอัครราชทูต ณ เวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว กล่าวว่า โอกาสของประเทศไทยในการสร้างความร่วมมือใหม่ๆ กับ สปป.ลาว ภายหลังรัฐบาลสปป.ลาวมียุทธศาสตร์จะพ้นสถานะประเทศพัฒนาน้อยที่สุด (LDC) ในช่วงปลายปี 2569 นี้ ซึ่งจะทำให้มีการลงทุนจากต่างชาติ จึงเป็นโอกาสของไทยที่ควรเร่งขยายบทบาทความร่วมมือในหลากหลายด้าน ทั้งสาธารณสุข การศึกษา พลังงาน การค้า การลงทุน ธุรกิจบริการ และการบริหารจัดการโรงแรม

 ปัจจุบันไทยยังคงเป็นประเทศอันดับหนึ่งด้านนักท่องเที่ยวในสปป.ลาว โดยปีที่ผ่านมามีนักท่องเที่ยวไทยเดินทางเยือนลาวราว 1.2 ล้านคน จากจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติทั้งหมดราว 3 ล้านคน ส่วนด้านการลงทุน ไทยอยู่ในอันดับ 3 รองจากจีนและเวียดนาม โดยเฉพาะการลงทุนในโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำ (ไฮโดรพาวเวอร์) ซึ่งมีมูลค่าการลงทุนสูงถึงระดับหมื่นล้านบาทต่อโครงการ

 “ความสำคัญของความสัมพันธ์ในระดับประชาชน โดยเฉพาะพื้นที่ชายแดนที่มีความยาวกว่า 1,810 กิโลเมตร และจังหวัดชายแดนของทั้งสองประเทศกว่า 10 จังหวัด ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของความสัมพันธ์ไทย-ลาว โดยจุดเด่นประการหนึ่งคือประชาชนทั้งสองประเทศสามารถสื่อสารกันได้โดยไม่ต้องใช้ล่าม”