แต่เอาเถอะ จากแถลงการณ์ จะเป็นบวกหรือลบกับไทย
ผมจะนำมุมมองนัก “เศรษฐศาสตร์” จากมหาวิทยาลัยเกียวโต มาให้อ่าน เป็นไกด์ด้านวิสัยทัศน์
“ดร.สุวินัย ภรณวลัย”
สุดยอดวิสัยทัศน์ของนายกฯ อนุทิน :
จากข้อตกลงการค้า ART สู่ยุทธศาสตร์เปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจเข้าสู่ยุคดาต้านิยม
เสริมอำนาจภูมิรัฐศาสตร์ให้แก่ประเทศไทย
1.มองข้อตกลงการค้าให้ไกลกว่าภาษีศุลกากร
อาจเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญของเศรษฐกิจไทย
เมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และนายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกูล ลงนามในแถลงการณ์ร่วม
เพื่อเดินหน้าข้อตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา หรือ ART (Agreement on Reciprocal Trade)
สาระสำคัญคือ ไทยเตรียมเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ อย่างกว้างขวาง ลดอุปสรรคทางการค้า
และเพิ่มการนำเข้าสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ
มูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์
แม้ความตกลงฉบับสมบูรณ์ยังต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายและการลงนามอย่างเป็นทางการ
แต่สำหรับผม สิ่งที่น่าสนใจที่สุด มิใช่เรื่องภาษี
หากเป็น วิสัยทัศน์ทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ที่ประเทศไทยสามารถสร้างขึ้นจากข้อตกลงนี้ (ขีดเส้นใต้ตรงนี้)
คนที่มองเพียงว่า “ไทยยอมลดภาษีให้สหรัฐฯ เท่าใด”
อาจมองเห็นเพียง “ต้นทุนของการเจรจา”
แต่คนที่มองไกลกว่านั้น จะเห็นโอกาสในการดึงดูดเงินลงทุน เทคโนโลยี อุตสาหกรรมใหม่ การจ้างงาน และการยกระดับเศรษฐกิจไทยทั้งระบบ
นี่คือความแตกต่างระหว่างการ “คิดแบบพ่อค้า”
กับ “การคิดแบบนักยุทธศาสตร์เศรษฐกิจ”
และเป็นเหตุผลที่ผมเห็นว่า
การเดินหน้า ART ของรัฐบาลอนุทิน มีศักยภาพ
จะกลายเป็นผลงานเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญอย่างยิ่ง
2.จาก “เศรษฐกิจการค้า” สู่ “เศรษฐกิจการลงทุน”
ประเทศไทยติดอยู่กับ “ปัญหาเชิงโครงสร้าง” มานาน
-อุตสาหกรรมดั้งเดิมเติบโตช้า
-ผลิตภาพแรงงานเพิ่มขึ้นไม่ทันค่าครองชีพ
-ธุรกิจจำนวนมากแข่งขันกันด้วยต้นทุนต่ำ
มากกว่าการสร้างเทคโนโลยีและนวัตกรรม
-ขณะที่เศรษฐกิจไทยต้องพึ่งพาการท่องเที่ยว
การส่งออกและการบริโภคภายในประเทศอย่างต่อเนื่อง
คำถามคือ “เราจะหลุดออกจากกับดักนี้ได้อย่างไร”?
คำตอบหนึ่งคือ “การดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ” หรือ FDI (Foreign Direct Investment)
เพราะการลงทุนมิใช่เพียงเงินที่ไหลเข้าประเทศ
แต่หมายถึงโรงงาน เครื่องจักร เทคโนโลยี บุคลากร
การจ้างงาน และเครือข่ายธุรกิจที่ตามมา
เมื่อ “บริษัทข้ามชาติ” เข้ามาตั้งฐานการผลิต
ย่อมเกิดความต้องการซื้อสินค้าและบริการจากธุรกิจไทย
-เกิดการจ้างงาน
-เกิดรายได้
-เกิดการถ่ายทอดความรู้ และ
-เกิดมูลค่าเพิ่มในระบบเศรษฐกิจ
นี่คือพลังของการลงทุน
ที่สามารถขยาย GDP ได้ในระยะยาว
ART จึงควรถูกใช้เป็นประตูเชื่อมประเทศไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานของสหรัฐฯ ญี่ปุ่น และพันธมิตรทางเศรษฐกิจอื่น ๆ
ไม่ใช่เป็นเพียง “ข้อตกลงซื้อขายสินค้า”
3.ยุคดาต้านิยม:
เมื่อข้อมูลกลายเป็น “ปัจจัยการผลิตแห่งอนาคต”
โลกเศรษฐกิจในศตวรรษที่ 21
กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างลึกซึ้ง
ในอดีต ประเทศที่มั่งคั่งคือประเทศที่มีที่ดิน
แรงงาน ทุน และทรัพยากรธรรมชาติจำนวนมาก
ต่อมา ประเทศที่ครอบครองเทคโนโลยีอุตสาหกรรมกลายเป็นผู้นำเศรษฐกิจโลก
แต่วันนี้ โลกกำลังเข้าสู่ยุคที่ผมเรียกว่า
“ยุคดาต้านิยม” (Dataism)
หรือยุคที่ข้อมูล พลังประมวลผล ปัญญาประดิษฐ์
และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล
กลายเป็นปัจจัยการผลิตเชิงยุทธศาสตร์
ประเทศที่มีศูนย์ข้อมูล (Data Center) ระบบคลาวด์
AI เซมิคอนดักเตอร์ และโครงข่ายดิจิทัลที่แข็งแกร่ง
ย่อมมีโอกาสสร้าง “อุตสาหกรรมแห่งอนาคต” ได้มากกว่า
ประเทศไทยจึงไม่ควรหยุดอยู่เพียงการเป็นฐานประกอบรถยนต์หรือผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
แต่ควรขยับไปสู่การเป็นฐานเศรษฐกิจดิจิทัลและอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง
ART มีความสำคัญในจุดนี้
เพราะ “กรอบการเจรจา” ครอบคลุมการค้าดิจิทัล
การเคลื่อนย้ายข้อมูลข้ามพรมแดน
การลงทุนและความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานด้วย
หากรัฐบาลสามารถใช้ข้อตกลงนี้ดึงดูดบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกให้เข้ามาลงทุน
และเชื่อมโยงบริษัทเหล่านั้น
เข้ากับผู้ประกอบการและแรงงานไทยได้จริง
ประเทศไทยก็มีโอกาสเปลี่ยนจาก “ผู้ใช้เทคโนโลยี”
ไปเป็น “ผู้ร่วมสร้างมูลค่าจากเทคโนโลยี”
อย่างไรก็ตาม การมี Data Center จำนวนมากเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ
ไทยต้องมีพลังงานที่แข่งขันได้ บุคลากรด้าน AI
ระบบวิจัยและพัฒนา
ตลอดจนธุรกิจไทยที่สามารถใช้ข้อมูลสร้างผลิตภาพได้จริง
มิฉะนั้น เราอาจกลายเป็นเพียง
สถานที่ตั้ง “เครื่องคอมพิวเตอร์ของต่างชาติ”
โดยไม่ได้ครอบครองมูลค่าเพิ่มที่สำคัญของยุคดาต้านิยม
4.ภูมิรัฐศาสตร์ใหม่:
ไทยต้องมี “อำนาจต่อรอง” มากกว่าการ “พึ่งพาจีน”
นี่คือประเด็นที่ผมให้ความสำคัญเป็นพิเศษ
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา อิทธิพลทางเศรษฐกิจของจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ประเทศไทยเองก็มีความสัมพันธ์ทางการค้า การลงทุน และห่วงโซ่อุปทานกับจีนอย่างลึกซึ้ง
ความสัมพันธ์ดังกล่าวมีประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยไม่น้อย
แต่การพึ่งพาเศรษฐกิจประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป ย่อมสร้างความเสี่ยงทางยุทธศาสตร์
โดยเฉพาะเมื่อโลกกำลังเผชิญการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจ
หากประเทศไทยมีเงินลงทุนจากสหรัฐฯ ญี่ปุ่น
และประเทศพันธมิตรเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
-ไทยก็จะมีทางเลือกมากขึ้น
-มีแหล่งเทคโนโลยีมากขึ้น
-มีตลาดมากขึ้น และ
-มีอำนาจต่อรองมากขึ้น (ขีดเส้นใต้ตรงนี้)
นี่มิใช่การประกาศตัวเป็นศัตรูกับจีน
แต่เป็นการสร้าง “ดุลยภาพทางเศรษฐกิจ”
ประเทศที่มีทางเลือกมาก
ย่อมมีอิสระในการตัดสินใจ
มากกว่าประเทศที่ต้องฝากอนาคต ไว้กับมหาอำนาจเพียงฝ่ายเดียว
ในทางภูมิรัฐศาสตร์ เรียกแนวคิดนี้ว่า
“Strategic Autonomy” หรือความเป็นอิสระเชิงยุทธศาสตร์
ผมจึงมองว่า ART สามารถเป็นเครื่องมือสำคัญ
ในการ “เพิ่มอำนาจต่อรอง” ของประเทศไทยได้
หาก “รัฐบาลอนุทิน”
บริหารความสัมพันธ์กับมหาอำนาจอย่างชาญฉลาด
ซึ่งผมมั่นใจว่า “รัฐบาลอนุทิน” จะทำได้ดี
ถ้าดูจากผลงานและความตั้งใจทำงานในช่วงที่ผ่านมา
5.จาก “เศรษฐกิจสีเทา” สู่ “เศรษฐกิจที่สร้างมูลค่าจริง”
อีกปัญหาหนึ่งที่ประเทศไทยต้องเผชิญคือ
การไหลเข้าของ “สินค้าราคาถูก” และธุรกิจที่แข่งขันกับผู้ประกอบการไทยอย่างไม่เป็นธรรม
“สินค้าจีน” บางประเภทได้รับสิทธิภาษีต่ำหรือศูนย์ ภายใต้ข้อตกลงการค้าเสรี
ขณะที่บางส่วนอาจเข้าสู่ตลาดผ่านการสำแดงเท็จ
การหลบเลี่ยงภาษี หรือช่องทางผิดกฎหมาย
เราต้องแยกสองเรื่องนี้ออกจากกัน
การค้ากับจีนที่ถูกต้องตามกฎหมายมิใช่ปัญหาในตัวเอง
แต่ธุรกิจผิดกฎหมาย ทุนสีเทา
และเครือข่ายฟอกเงินข้ามชาติของจีนเทา
เป็นปัญหาที่รัฐไทยต้องจัดการอย่างจริงจัง
คำถามสำคัญคือ…
“ประเทศไทยต้องการเศรษฐกิจแบบใด”?
เศรษฐกิจที่เติบโตจากการนำเข้าสินค้าราคาถูก
การเก็งกำไร และเงินทุนที่ตรวจสอบไม่ได้
หรือเศรษฐกิจที่เติบโตจากการลงทุนจริง
การผลิตจริง เทคโนโลยีจริง และการจ้างงานจริง
ผมเลือกอย่างหลัง
การดึงดูดบริษัทที่มีมาตรฐานการดำเนินธุรกิจและระบบตรวจสอบสูง สามารถช่วยยกระดับเศรษฐกิจในระบบได้
แต่รัฐบาลก็ต้องปราบปราม “ทุนสีเทา” ควบคู่กันไป
เพราะการลงทุนจากต่างประเทศ
ไม่อาจทดแทนการบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพได้
6.วิสัยทัศน์จะยิ่งใหญ่ได้
ต้องเปลี่ยน “ข้อตกลง” ให้เป็น “ผลลัพธ์”
แน่นอนว่า ART มิใช่ข้อตกลงที่ประเทศไทย
ได้ประโยชน์โดยไม่มีต้นทุน
การเปิดตลาดย่อมทำให้ผู้ผลิตบางกลุ่มต้องแข่งขันรุนแรงขึ้น
เกษตรกรและผู้ประกอบการรายเล็กบางส่วนอาจต้องปรับตัว
ขณะที่กรอบ “ข้อตกลงเดิม” ยังระบุอัตราภาษีตอบโต้ของสหรัฐฯ ต่อสินค้าไทยที่ 19% โดยมีข้อยกเว้นบางรายการ
ซึ่งต้องรอดูรายละเอียดฉบับสมบูรณ์
ดังนั้น ความสำเร็จของ ART
จึงไม่ควรวัดเพียงจำนวนสินค้าที่ไทยยอมลดภาษี
แต่ควรวัดจากผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงในอีก ๕-๑๐ ปีข้างหน้า
-ประเทศไทยได้รับ FDI เพิ่มขึ้นเท่าใด?
-เกิดอุตสาหกรรมใหม่กี่ประเภท?
-แรงงานไทยมีรายได้เพิ่มขึ้นเพียงใด?
-ธุรกิจไทยเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่การผลิตระดับโลกมากขึ้นหรือไม่?
และที่สำคัญที่สุด
ประเทศไทยมีอำนาจต่อรองทางเศรษฐกิจ
และภูมิรัฐศาสตร์เพิ่มขึ้นจริงหรือเปล่า?
นี่ต่างหากคือ “เครื่องวัดความสำเร็จ” ของยุทธศาสตร์
รัฐบาลจึงต้องมีนโยบายอุตสาหกรรมที่ชัดเจน
ไม่ใช่เพียงรอให้นักลงทุนต่างชาติเดินเข้ามาเอง (ขีดเส้นใต้ตรงนี้)
เราต้องพัฒนาทักษะแรงงาน สร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและดิจิทัล
สนับสนุนผู้ประกอบการไทย
และรักษาผลประโยชน์ของประเทศในการเจรจา
7.จากประเทศผู้ตาม สู่ประเทศที่กำหนดอนาคตของตัวเอง
ผมมองการเดินหน้า ART ของนายกฯ อนุทินในแง่บวก
เพราะมันเปิดโอกาสให้ประเทศไทย
ใช้การค้าเป็นเครื่องมือสร้างการลงทุน
ใช้การลงทุนเป็นเครื่องมือเปลี่ยนโครงสร้างอุตสาหกรรม และใช้โครงสร้างอุตสาหกรรมใหม่
เป็นฐานสร้างอำนาจทางภูมิรัฐศาสตร์
นี่คือการคิดเชื่อมโยงเศรษฐศาสตร์
กับยุทธศาสตร์ระหว่างประเทศ
อย่างไรก็ตาม วิสัยทัศน์ที่ยิ่งใหญ่ต้องพิสูจน์
ด้วยการปฏิบัติ
การลงนามเป็นเพียงจุดเริ่มต้น
ความสำเร็จที่แท้จริงคือการเปลี่ยนโอกาสทางการค้า
ให้กลายเป็นความมั่งคั่งที่ประชาชนไทยสัมผัสได้
หากรัฐบาลอนุทินสามารถผลักดันให้เกิดการลงทุน เทคโนโลยี การจ้างงาน
และการยกระดับอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง
ART ก็อาจกลายเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย
จากประเทศที่เคยแข่งขันด้วย “แรงงานราคาถูก”
สู่ประเทศที่แข่งขันด้วย “ข้อมูล เทคโนโลยี
และความสามารถในการสร้างมูลค่าเพิ่ม”
จากประเทศที่ต้องระมัดระวังอิทธิพลของมหาอำนาจ
สู่ประเทศที่มีทางเลือกและอำนาจต่อรองของตนเอง
และจากเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างเชื่องช้า
สู่เศรษฐกิจที่มีเครื่องยนต์ใหม่สำหรับอนาคต
เพราะความสำเร็จของผู้นำประเทศ
มิได้วัดจากการเจรจาว่าใครยอมใครมากกว่ากัน
แต่วัดจากความสามารถในการเปลี่ยนข้อตกลงระหว่างประเทศ ให้กลายเป็นพลังสร้างอนาคตแก่ประชาชนของตน
นี่คือโอกาสทาง “ประวัติศาสตร์”
ที่ “รัฐบาลอนุทิน” กำลังเผชิญ
และเป็นโอกาสที่ประเทศไทย
ไม่ควรปล่อยให้ผ่านไปอย่างสูญเปล่า
ด้วยความปรารถนาดี
~ สุวินัย ภรณวลัย
………………………………………..
“สุสสูสัง ละภะเต ปัญญัง”
“การเปิดใจเรียนรู้ย่อมได้ปัญญา” ครับ!
-เปลว สีเงิน
๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
คนปลายซอย
———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.thaipost.net/columnist-people/1111391/&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw1dU2yp8Hyz86BomwXiSg9n

