ปลดล็อก SME สู้ศึกเศรษฐกิจด้วยการเข้าถึงทุน

สำหรับผู้ประกอบการรายย่อย (SME) ‘เงินทุน’ เปรียบเสมือนออกซิเจนของธุรกิจ ที่ช่วยเติมสภาพคล่อง หมุนเวียนซื้อวัตถุดิบ จ่ายค่าแรง และขยายกิจการให้ทันโลก ข้อมูลจากสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ระบุว่า ปัจจุบันไทยมี SME กว่า 3.3 ล้านราย ซึ่งร่วมกันสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจถึง 34.8% ของ GDP ประเทศ สะท้อนว่า SME คือฐานรากสำคัญของเศรษฐกิจ ทั้งในมิติการจ้างงานและกำลังซื้อ

อย่างไรก็ตาม การเป็นฐานใหญ่ไม่ได้หมายความว่าทุกธุรกิจจะเข้าถึงโอกาสได้อย่างเท่าเทียม วันนี้ SME ไทยกำลังเผชิญกับ 3 จุดเปลี่ยนเชิงโครงสร้าง (Structural Shifts) ตามมุมมองของวรพจน์ ประสานพานิช ผู้ตรวจการสำนักงาน สสว. คือ

1.        Demographic Change: สังคมสูงวัยทำให้พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน มีความต้องการเฉพาะตัวมากขึ้น แรงงานเริ่มหายากขึ้น

2.        Low Productivity: ผลิตภาพต่ำ ทำงานหนัก ขายได้มาก แต่สิ้นเดือนกลับไม่มีกำไร เพราะขาดทักษะ เทคโนโลยี และการบริหารจัดการ

3.        Need Value Creation: สินค้าแบบเดิมขายยากขึ้น จำเป็นต้องสร้างมูลค่าใหม่ให้ตอบโจทย์ตลาด

โจทย์สำคัญของ SME วันนี้คือ ทำอย่างไรให้เงินทุนเป็นแรงส่ง ไม่ใช่ภาระใหม่ ในมุมมองของสถาบันการเงิน ปัญหาหลักไม่ได้อยู่ที่การปฏิเสธสินเชื่อ แต่เกิดจากการที่ SME จำนวนมากขาด Financial Footprint หรือร่องรอยทางการเงินที่ชัดเจน เช่น

·       ไม่มีการบันทึกรายรับ-รายจ่ายที่ตรวจสอบได้

·       ใช้บัญชีส่วนตัวปะปนกับบัญชีธุรกิจ

·       กิจกรรมอยู่นอกระบบ ไม่มีงบการเงิน หรือไม่มีประวัติในระบบเครดิต

เมื่อไม่มีข้อมูลเชิงประจักษ์ สถาบันการเงินก็ไม่สามารถประเมินความเสี่ยงและอนาคตของธุรกิจได้ การเติมวงเงินสินเชื่อเข้าไปในขณะที่ธุรกิจยังขาดระบบบัญชีและความรู้ทางการเงิน จึงอาจกลายเป็นการสร้างภาระหนี้ก้อนใหม่มากกว่าการเพิ่มโอกาส

เครื่องมือภาครัฐ & โซลูชันการเงิน ปราการสนับสนุนที่ไม่ควรมองข้าม

สสว. ได้เข้ามาลดช่องว่างระหว่าง SME กับระบบสนับสนุน ผ่านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เข้าถึงได้ตลอด 24 ชั่วโมง เช่น Application SME ONE, SME CONNEXT, Web Portal ผู้ประกอบการ และ Call Center 1301 ซึ่งทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาเสมือนจริง คอยช่วยจัดระบบข้อมูล เพิ่มทักษะ ลดต้นทุน และเชื่อมโยงผู้ประกอบการเข้ากับมาตรการสนับสนุนของรัฐ

ในขณะเดียวกัน บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ในฐานะผู้นำโซลูชันการรับชำระเงินสำหรับธุรกิจร้านค้า (Merchant Payment Solutions) ที่มุ่งขับเคลื่อนการเข้าถึงบริการทางการเงินอย่างเท่าเทียม (Financial Inclusion) ก็ได้มองว่า การเข้าถึงทุนไม่ได้เริ่มต้นในวันที่ยื่นขอวงเงิน แต่เริ่มจากการเตรียมความพร้อมของข้อมูลธุรกิจให้โปร่งใสและตรวจสอบได้

10 เช็กลิสต์เตรียมธุรกิจให้พร้อมเข้าถึงทุน

เพื่อให้เงินทุนกลายเป็นเครื่องมือขยายธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ประกอบการ SME สามารถใช้ 10 เช็กลิสต์ นี้ในการสำรวจและปรับปรุงระบบหลังบ้านของตนเอง

1.        แยกบัญชีชัดเจน: แยกบัญชีธุรกิจออกจากบัญชีส่วนตัวทันที เพื่อให้เห็นกระแสเงินสดและกำไรที่แท้จริง

2.        บันทึกรายรับ-รายจ่ายสม่ำเสมอ: เริ่มต้นจากจดบันทึกพื้นฐานให้รู้ว่ายอดขาย ต้นทุน และกำไรสุทธิในแต่ละเดือนอยู่ที่เท่าไร

3.        สร้าง Financial Footprint: เก็บเอกสารรายการเดินบัญชี ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี และประวัติชำระเงินเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ

4.        คำนวณต้นทุนและจุดคุ้มทุน (Break-even): รู้กำไรต่อหน่วยที่ชัดเจน และรู้ว่าต้องขายเท่าไรจึงจะไม่ขาดทุน

5.        ประเมินความสามารถในการชำระหนี้: คำนวณกระแสเงินสดล่วงหน้าว่า หากมีภาระผ่อนเพิ่มขึ้น กิจการยังหมุนเวียนได้คล่องตัวหรือไม่

6.        มีแผนการใช้เงินที่ชัดเจน: กำหนดวัตถุประสงค์ของการใช้เงินกู้ให้ชัด เช่น เพิ่มกำลังการผลิต ซื้ออุปกรณ์ หรือขยายช่องทางขาย

7.        ใช้เครื่องมือสนับสนุนของรัฐ: ดึงประโยชน์จากแพลตฟอร์มของ สสว. (SME ONE / SME CONNEXT) เพื่อเข้าถึงความรู้และโครงการช่วยเหลือ

8.        พัฒนาความรู้ทางการเงินอย่างต่อเนื่อง: หมั่นเติมทักษะด้านภาษี กระแสเงินสด และการบริหารหนี้เพื่อการตัดสินใจที่แม่นยำ

9.        มองเงินทุนเป็นส่วนหนึ่งของแผนโต (Growth Plan): ใช้เงินกู้เพื่อเพิ่มผลิตภาพและสร้างมูลค่าใหม่ ไม่ใช่ใช้เพื่ออุดปัญหากระแสเงินสดซ้ำๆ

10.  กล้าเข้าหาที่ปรึกษา: อย่าลังเลที่จะขอคำปรึกษาจากหน่วยงานภาครัฐและสถาบันการเงิน เพราะข้อมูลที่ถูกต้องคือแต้มต่อสำคัญในการแข่งขัน

การทำให้ SME เข้าถึงแหล่งทุนและระบบสนับสนุนได้ง่ายขึ้น มีความหมายมากกว่าการช่วยธุรกิจใดธุรกิจหนึ่ง แต่เป็นการ เสริมสร้างความแข็งแกร่งให้แก่ฐานรากทางเศรษฐกิจของประเทศ เมื่อ SME มีระบบข้อมูลที่ดี มีความรู้ทางการเงิน และสามารถปรับตัวได้ทันโลก ธุรกิจรายเล็กเหล่านี้จะกลายเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน