• Fri. Nov 20th, 2026

‘สมคิด’ ถอดรหัสเศรษฐกิจไทย เติบโตต่ำเรื้อรัง 20 ปี สัญญาณเตือนรัฐบาล ‘อนุทิน’

‘สมคิด’-ถอดรหัสเศรษฐกิจไทย-เติบโตต่ำเรื้อรัง-20-ปี-สัญญาณเตือนรัฐบาล-‘อนุทิน’‘สมคิด’ ถอดรหัสเศรษฐกิจไทย เติบโตต่ำเรื้อรัง 20 ปี สัญญาณเตือนรัฐบาล ‘อนุทิน’

“สมคิด จาตุศรีพิทักษ์” ชี้เศรษฐกิจไทยโตต่ำเรื้อรัง 20 ปี เผชิญวิกฤติ “ขาดดุลคู่” ขาดดุลการค้า ขาดดุลการคลัง เป็นสัญญาณอันตราย เตือนหากจีดีพีโต 2.5% อีก 5 ปีเวียดนามแซง แนะเลิกแจกเงินระยะสั้น หนุนปฏิรูปการเมืองมีธรรมาภิบาล ใช้ AI ลดขนาดราชการ 30% เพิ่มประสิทธิภาพใช้งบประมาณ ชี้ปฏิรูปเศรษฐกิจ “เอกนิติ” ทำคนเดียวไม่ได้

งาน 100 ปี ชาตกาล ศาสตราจารย์ สังเวียน อินทรวิชัย 88 ปี คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 18 พ.ย.2569 ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ได้ปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “พลิกประเทศไทยให้ไปต่อ”

ดร.สมคิด กล่าวว่า สถานการณ์เศรษฐกิจไทย กำลังเผชิญภาวะเติบโตต่ำเรื้อรัง ต่อเนื่องเกือบ 20 ปี โดยอัตราการขยายตัวเศรษฐกิจ (จีดีพี) ในระดับ 5% ครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นเมื่อปี 2549-2550 หลังจากนั้นชะลอตัวลงจนปัจจุบันเติบโตรั้งท้ายอาเซียน

ทั้งนี้ หากเทียบกับเวียดนามเมื่อ 10 ปีก่อน เคยเป็นเพียงประเทศในกลุ่ม CLMV ที่อยู่ท้ายแถว แต่ปัจจุบันเศรษฐกิจเวียดนามขยายตัวสูงถึงปีละ 7-8% และเป็นฐานผลิตอุตสาหกรรมใหญ่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาค หากเศรษฐกิจไทยเติบโตเฉลี่ยเพียง 2.5% ต่อปี โดยไม่ปฏิรูปโครงสร้างภายในเวลาเพียง 5 ปี ขนาดเศรษฐกิจเวียดนามจะขยายตัวแซงหน้าไทย 

ขณะที่มาเลเซียจะมีรายได้ต่อหัวสูงกว่าไทยและอินโดนีเซีย โดยมุ่งดึงลงทุนด้วยฐานทรัพยากรและประชากร และการปล่อยให้ไทยโตช้าเช่นนี้ ไม่เพียงแต่ทำให้ไทยเสี่ยงเดินตามรอยความถดถอยในอดีตของฟิลิปปินส์ แต่ถือเป็นการสูญเสียโอกาสครั้งใหญ่ของคนรุ่นหลัง

“การเติบโตไทยปัจจุบันที่ 2.5% เทียบกับเวียดนามที่ 7-8% อีกเพียง 5 ปี ถ้าเราไม่เปลี่ยนแปลง เวียดนามจะมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่กว่าไทยและมาเลเซีย ไม่ต้องพูดถึงจีดีพีต่อหัวประชากรสูงอยู่แล้ว อินโดนีเซียก็เป็นชาติใหญ่ที่ใช้แร่ธาตุ ประชากร ดึงดูดทุกอย่างไปสู่อินโดนีเซียได้” ดร.สมคิด กล่าว

'สมคิด' ถอดรหัสเศรษฐกิจไทย เติบโตต่ำเรื้อรัง 20 ปี สัญญาณเตือนรัฐบาล 'อนุทิน'

ย้ำไทยเกิดวิกฤติขาด “ดุลการค้า-การคลัง”

นอกจากนี้ด้านความเปราะบางเชิงโครงสร้าง การที่ประเทศประสบภาวะขาดดุลการค้าและขาดดุลการคลังพร้อมกันหรือภาวะ “ขาดดุลคู่” คือ สัญญาณอันตราย คาดว่าเกิดจากภาคการส่งออกของไทยที่ชะลอความแข็งแกร่งลง หลังจากสร้างอุตสาหกรรม S-Curve ใหม่ที่มีมูลค่าสูงไม่ได้ทำให้ดุลการค้าไทยพลิกขาดดุลสะสมต่อเนื่องหลายหมื่นล้านดอลลาร์

ขณะเดียวกันดุลการคลังประสบปัญหาจัดเก็บรายได้จนรัฐบาลต้องเค้นเงินปันผลรัฐวิสาหกิจและต้องพึ่งการกู้เงินจนหนี้สาธารณะพุ่งสูงใกล้ระดับ 70% ของจีดีพี อีกทั้งงบประมาณแผ่นดิน 80% ต้องนำไปจ่ายเงินเดือนข้าราชการ เหลืองบลงทุนพัฒนาประเทศเพียง 20% 

นอกจากนี้ การลงทุนภาคเอกชนลดจากระดับ 30% ในอดีตเหลือเพียง 15-16% ของจีดีพี ผนวกกับปัญหาหนี้สินครัวเรือนพุ่งสูงเฉลี่ย 800,000 บาทต่อครัวเรือน ขณะที่เกษตรกร 30% ของประเทศสร้างมูลค่าจีดีพีเพียง 10% ส่งผลให้อำนาจซื้อในประเทศอ่อนแอหนัก

ชี้แจกเงินแก้ปัญหาระยะยาวไม่ได้

“ปัญหาเหล่านี้ต่างเป็นปัญหาที่มาตรการกระตุ้นการบริโภคระยะสั้น เช่น โครงการ “คนละครึ่ง” ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ในระยะยาว เพราะเมื่อเงินหมด กำลังซื้อก็ซบเซาลงเหมือนเดิม” ดร.สมคิด กล่าว

ดร.สมคิด มองว่า ท่ามกลางระเบียบโลกใหม่ที่ปั่นป่วนจากปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ ความขัดแย้งของมหาอำนาจ และนโยบายการค้าของสหรัฐเปิดโอกาสให้อาเซียนและไทยเป็นหมุดหมายการย้ายฐานการผลิต เนื่องจากเป็นพื้นที่ปลอดภัยสูงสะท้อนผ่านกลุ่มทุนต่างชาติเข้ามาลงทุนอุตสาหกรรมเทคโนโลยีแห่งอนาคต เช่น ดาต้าเซนเตอร์, อีวี ชิปและเซมิคอนดักเตอร์

ทั้งนี้ ไทยต้องเลือกรับการลงทุนอย่างมียุทธศาสตร์ โดยเฉพาะโครงการดาต้าเซนเตอร์ที่ใช้พลังงานและทรัพยากรน้ำมหาศาล โดยรัฐบาลและสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ต้องเลือกรองรับเทคโนโลยีที่จะมาต่อยอดจุดแข็งแท้จริงของไทย เช่น ภาคการเกษตร อาหาร และอุตสาหกรรมสุขภาพ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับประเทศ

“ไทย”ต้องสร้างการเมืองมีธรรมาภิบาล

นอกจากนี้ การเมืองเป็นต้นน้ำและโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของประเทศ โดยหากการเมืองไม่นิ่งและขาดเสถียรภาพจะไม่สามารถปฏิรูปการคลัง ระบบราชการ หรือโครงสร้างเศรษฐกิจได้ ดังนั้นไทยต้องสร้างการเมืองที่มีธรรมาภิบาลเพื่อดึงคนรุ่นใหม่และคนดีมาบริหารประเทศ

ส่วนประชาชนต้องปลุกตนเองให้ตื่นรู้ไม่ชินชากับภาวะเศรษฐกิจโตต่ำ คอร์รัปชัน หรือการรอเงินช่วยเหลือระยะสั้นจนเสียพลวัตการพัฒนา 

รวมทั้งร่วมกันยึดมั่นในหลักคำสอนของอาจารย์สังเวียน อินทรวิชัย ที่ว่าสิ่งที่ถูกคือสิ่งที่ถูกแม้ไม่มีใครทำ สิ่งที่ผิดคือสิ่งที่ผิด แม้ทุกคนจะทำเพื่อใช้อำนาจประชาชนกำกับให้นักการเมืองดำเนินนโยบายตามหลักธรรมาภิบาล นำพาไทยก้าวข้ามวิกฤติเศรษฐกิจได้ยั่งยืน

“สิ่งที่น่ากลัวสุด คือ การสูญเสียพลวัตแห่งการพัฒนา สูญเสียแรงบันดาลใจที่จะเป็นเสือตัวที่ 5 คุณจะเริ่มเคยชินกับมัน เคยชินกับการรอการช่วยเหลือ เคยชินกับคนละครึ่งเป็นสิ่งที่เสพทุกวันจนไม่มีความคิดที่จะเป็นเสืออีกแล้วและยอมเป็นแมวป่วย” ดร.สมคิด กล่าว

ปฏิรูปเศรษฐกิจ “เอกนิติ” ทำคนเดียวไม่ได้

ดร.สมคิด สะท้อนบทเรียนการบริหารราชการแผ่นดิน โดยยกกรณีการทำงานร่วมกับนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

“การปฏิรูปโครงสร้างประเทศขนาดใหญ่ทั้งระบบราชการ ภาคการคลังและเศรษฐกิจ จะทำไม่สำเร็จได้ด้วยบุคคลใดบุคคลหนึ่งแม้จะมีความสามารถสูงหรือเป็นรัฐมนตรีก็ตาม” ดร.สมคิด กล่าวว่า 

ดังนั้นกระบวนการเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการได้และเสียผลประโยชน์ของกลุ่มต่างๆ ในสังคม จึงจำเป็นต้องอาศัยอำนาจทางการเมืองที่เข้มแข็ง มีเสถียรภาพ และมีเจตจำนงที่จริงจังจากฝ่ายบริหารเข้ามาผลักดัน

'สมคิด' ถอดรหัสเศรษฐกิจไทย เติบโตต่ำเรื้อรัง 20 ปี สัญญาณเตือนรัฐบาล 'อนุทิน'

ชี้สาเหตุการเมืองทำไทยติดหล่ม 20 ปี

นอกจากนี้ อุปสรรคสำคัญในการบูรณาการข้อมูลภาครัฐนั้น ในอดีตเคยเสนอให้นายเอกนิติ เชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างภาคการเงิน การท่องเที่ยว และพาณิชย์ เพื่อนำมาวิเคราะห์และเข้าถึงตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ไม่สามารถทำได้จริง เนื่องจากระบบราชการไทยยึดถือค่านิยม “การครอบครองข้อมูลคืออำนาจ” ส่งผลให้แต่ละหน่วยงานต่างหวงแหนข้อมูลไว้กับตนเองเพื่อใช้เป็นอำนาจต่อรอง

ทั้งนี้ สาเหตุที่การปฏิรูปประเทศไทยติดหล่มยาวนานตลอด 20 ปีที่ผ่านมา เกิดจากวงจรความผันผวนทางการเมืองที่ทำให้โครงการปฏิรูปที่เริ่มไว้ต้องถูกยกเลิกหรือกลับมานับหนึ่งใหม่อยู่เสมอ หากระบบการเมืองยังขาดเสถียรภาพและธรรมาภิบาล การขับเคลื่อนประเทศย่อมเกิดขึ้นได้ยาก

“ประชาชนและคนรุ่นใหม่ต้องร่วมกันปลุกสังคมให้ตื่นรู้ ไม่จำนนต่อความถดถอย พร้อมเรียกร้องให้นักการเมืองยึดมั่นหลักธรรมาภิบาล เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเมืองที่เอื้อให้ข้าราชการและคนดีมีฝีมือมาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศได้แท้จริง” ดร.สมคิด กล่าว

'สมคิด' ถอดรหัสเศรษฐกิจไทย เติบโตต่ำเรื้อรัง 20 ปี สัญญาณเตือนรัฐบาล 'อนุทิน'

แนะใช้ AI เชื่อมข้อมูลลดขนาดราชการ

ทั้งนี้ ปัจจุบันการเข้ามาของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นเครื่องมือสำคัญทลายข้อจำกัดดังกล่าว โดย AI เชื่อมฐานข้อมูลข้ามกระทรวงและกรมช่วยลดขั้นตอนซ้ำซ้อน ลดขนาดระบบราชการได้ถึง 30% และคืนงบประมาณมหาศาลกลับมาพัฒนาประเทศ เพียงแต่การนำ AI มาใช้ในภาครัฐต้องอาศัยเจตจำนงทางการเมืองที่แน่วแน่มาผลักดัน

รวมทั้ง AI จะแทนที่มนุษย์เกือบทุกภายใน 5 ปีข้างหน้า และเป็นเครื่องมือสำคัญชิ้นเดียวที่พลิกฟื้นเศรษฐกิจไทย โดยแนะนำให้ใช้ AI ยกระดับ 3 ภาคส่วนหลัก คือ

  1. การสร้างแพลตฟอร์มพลิกฟื้นภาคเกษตรกรรม
     
  2. การผสานกับธนาคารไร้สาขา (Virtual Bank) เพื่อช่วยให้ SMEs เข้าถึงเงินทุนต้นทุนต่ำ
     
  3. การเชื่อมโยงฐานข้อมูลทลายระบบราชการที่หวงข้อมูล ซึ่งช่วยลดขนาดบุคลากรภาครัฐถึง 30% และปลดล็อกงบประมาณแผ่นดินที่จมกับค่าใช้จ่ายประจำถึง 80% ให้นำกลับมาพัฒนาประเทศ

ดังนั้นภายใน 3 ปีข้างหน้า แรงงานฝีมือและพนักงานออฟฟิศอย่างน้อย 30% เสี่ยงถูกเลิกจ้างจาก AI และผลประโยชน์จะกระจุกในกลุ่มทุนใหญ่ โดยสถาบันการศึกษาจึงต้องเร่งปฏิรูปหลักสูตรสู่การสร้างผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่มีทักษะ AI เพื่อทลายการผูกขาดและกระจายรายได้ 

“ไทยเหมือนอยู่ในขบวนรถที่ไม่มีทางเลือก คุณไม่ขึ้นขบวนนี้คุณตกโลกเลย แต่ถ้าคุณจะขึ้นคันนี้ คุณต้องคิดให้สุด ทำให้จริง ทำให้สุด ไม่อย่างนั้นผลประโยชน์จะเกิดกับบริษัทใหญ่ๆ ส่วนคนตัวเล็กจะลำบากมาก” ดร.สมคิด กล่าว

———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.bangkokbiznews.com/economics/1261544&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw3TnNUix9-Z9Frw6T9y0eIh