BIS เตือน ‘ระเบิด 3 ลูก’ รอถล่มเศรษฐกิจโลก

    ไม่ว่าจะเป็นเรื่องหนี้สาธารณะที่พุ่งทำนิวไฮต่อเนื่อง ฟองสบู่ที่กำลังก่อตัวในวงการ AI และแรงกดดันเงินเฟ้อที่ยังไม่ยอมสงบ ทั้งหมดนี้กำลังสร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจโลกอย่างหนักหน่วง
    “หนี้สาธารณะ” คือความเสี่ยงลูกแรกที่ BIS ใช้คำว่า  “Sovereign-Financial Stability Nexus” หรือความเชื่อมโยงรูปแบบใหม่ระหว่างหนี้รัฐบาลกับเสถียรภาพทางการเงิน ซึ่งฟังดูเป็นศัพท์วิชาการ แต่ความหมายที่แท้จริงคือ ตลาดพันธบัตรรัฐบาลทั่วโลกตกอยู่ภายใต้การครอบงำของกองทุน Hedge Fund ที่ใช้ Leverage สูง ทำให้ แฟรงก์ สเมตส์ รักษาการหัวหน้าฝ่ายการเงินของ BIS เตือนว่า มูลค่าพันธบัตรอาจ “ลดลงอย่างรุนแรงและบ่อยครั้งขึ้น” โดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า …เรื่องนี้จะกลายเป็นความเสี่ยงที่น่ากังวลอย่างมาก ถ้าพันธบัตรรัฐบาลซึ่งได้ชื่อว่าเป็นสินทรัพย์ปลอดภัย แต่กำลังกลายเป็นสินทรัพย์ที่มีความผันผวนสูง

    ความเสี่ยงลูกที่สอง คือ “ฟองสบู่ AI” ซึ่ง BIS ส่งสัญญาณเตือนไว้อย่างน่ากังวล โดยชี้ให้เห็นว่าการระดมทุนในอุตสาหกรรม AI กำลังเข้าสู่รูปแบบที่เรียกว่า “งูกินหาง” กล่าวคือบริษัทชิปและผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่เข้าไปถือหุ้นในแล็บ AI เพื่อให้แล็บเหล่านั้นกลับมาซื้อบริการของตนเอง วนซ้ำไปเรื่อยๆ โครงสร้างแบบนี้ไม่ต่างอะไรกับฟองสบู่ดอตคอมปี 2000 ที่สุดท้ายก็แตก …BIS เตือนว่าหากผลตอบแทนจาก AI ไม่เป็นไปตามความคาดหวัง บวกกับปัญหาคอขวดในซัพพลายเชน อาจนำไปสู่ “ภาวะลงทุนเกินตัว” ที่จะซ้ำรอยวงจร “ฟองสบู่แตก” อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

    ส่วนความเสี่ยงลูกสุดท้ายคือ “เงินเฟ้อ” ที่ดูเหมือนจะสงบลง แต่ยังไม่ตายจริง BIS เตือนว่า การหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานที่เกิดขึ้นซ้ำซาก กำลังปลูกฝังความคาดหวังเงินเฟ้อสูงให้ฝังรากลึกในครัวเรือนและธุรกิจ โดยผลกระทบจากต้นทุนพลังงานแผ่กระจายไปตลอดห่วงโซ่การผลิต ราคาพลาสติกพุ่งขึ้น 30% และปุ๋ยเคมีพุ่งขึ้นถึง 50% ซึ่งจะกระทบราคาอาหารในลำดับถัดไป …แม้ข้อตกลงหยุดยิงสหรัฐ-อิหร่านและการเปิดช่องแคบฮอร์มุซจะเป็น “ข่าวดี” แต่ BIS ยืนยันว่าตลาดน้ำมันยังต้องใช้เวลาอีกนานกว่าจะกลับเข้าสู่ภาวะปกติ
    เราเห็นว่า คำเตือนของ BIS ครั้งนี้มีน้ำหนัก ที่สำคัญยังดู “เร่งด่วน” เป็นพิเศษ เพราะไม่ใช่แค่การชี้จุดเสี่ยงทั่วไป แต่เป็นการบอกว่านโยบายการเงิน การคลัง และการกำกับดูแล จะต้องเดินไปในทิศทางเดียวกัน ไม่ใช่ดึงกันคนละทาง สำหรับไทย ซึ่งพึ่งพาการส่งออกและมีภาระหนี้ครัวเรือนสูงอยู่แล้ว ความเสี่ยง 3 ด้านนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว คำถามคือ ผู้กำหนดนโยบายบ้านเราได้ยินเสียงเตือนจาก BIS หรือยัง เพราะถ้าลูกใดลูกหนึ่งระเบิดขึ้นมา แรงกระแทกส่งตรงถึงเศรษฐกิจไทยอย่างแน่นอน!