‘วาสนา’ วิเคราะห์ระเบียบโลกใหม่ พลิกเกมเศรษฐกิจ-การลงทุน

รศ.ดร.วาสนา วงศ์สุรวัฒน์ อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ Chulalongkorn University กล่าวในงานสัมมนา Liberator Investment Forum 2026 โลกใหม่ โอกาสใหม่ ลงทุนอย่างไรให้ออกดอกออกผลในหัวข้อ “World Changing Opportunities: ระเบียบโลกใหม่ สู่การลงทุนยุคใหม่” จัดโดยบริษัทหลักทรัพย์ ลิเบอเรเตอร์ จำกัด หรือ Liberator ว่า โลกกำลังเผชิญความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ที่รุนแรงขึ้น จากการเปลี่ยนผ่านของมหาอำนาจโลก ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อเศรษฐกิจและการลงทุนในระยะข้างหน้า

ทั้งนี้ มองว่าระเบียบโลกใหม่กำลังก่อตัวภายใต้วาทกรรม “ตะวันตกขาลง ตะวันออกขาขึ้น” โดยเฉพาะการผงาดของจีนภายใต้การนำของ Xi Jinping ที่มีแนวทางการทูตแข็งกร้าวมากขึ้น จากเดิมในยุคของ Jiang Zemin และ Hu Jintao ซึ่งเน้นการทูตเชิงประนีประนอมแบบ “หมีแพนด้า” แต่ปัจจุบันได้เปลี่ยนเป็นการทูตแบบ “นักรบหมาป่า” ที่มีความดุดันชัดเจน

นอกจากนี้ ยังตั้งข้อสังเกตถึงความน่าเชื่อถือของข้อมูลเศรษฐกิจ โดยอ้างถึง Li Keqiang อดีตนายกรัฐมนตรีจีน ที่เคยกล่าวว่าตัวเลข GDP ของจีนเป็นเพียง “แรงบันดาลใจ” และไม่ควรวางแผนทุกอย่างบนสมมติฐานการเติบโต 5% เพียงอย่างเดียว อีกทั้งยังมีงานวิจัยที่ชี้ว่าตัวเลขเศรษฐกิจของทั้งจีนและสหรัฐฯ อาจขยายตัวสูงกว่าความเป็นจริง ทำให้การตัดสินใจลงทุนมีความซับซ้อนมากขึ้น

สำหรับการพบกันระหว่าง Donald Trump และสี จิ้นผิง ที่กรุงปักกิ่ง รศ.ดร.วาสนา มองว่า แม้ทั้งสองฝ่ายจะสื่อสารคนละประเด็น โดยจีนเน้นเรื่องไต้หวัน ส่วนสหรัฐฯ เน้นการค้าและพลังงาน แต่เป้าหมายที่แท้จริงคือความพยายามของทรัมป์ในการแยกจีนออกจากรัสเซีย

ทรัมป์มองว่า หากสามารถตัดเส้นทางการเงินและพลังงานที่จีนสนับสนุนรัสเซียได้ จะช่วยลดความรุนแรงของสงครามยูเครน ขณะเดียวกันยังพยายามผลักดันให้จีนหันมาซื้อพลังงานจากสหรัฐฯ แทนการพึ่งพาอิหร่านและรัสเซีย เพื่อลดอำนาจต่อรองของจีนในเวทีโลก

รศ.ดร.วาสนา ยังชี้ว่า จีนมีความเปราะบางด้านพลังงานอย่างมาก โดยเฉพาะการพึ่งพาพลังงานราคาถูกจากอิหร่าน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สินค้าจีนแข่งขันด้านราคาได้ หากเกิดปัญหาในช่องแคบฮอร์มุซ หรือเส้นทางพลังงานถูกปิดกั้น จะส่งผลกระทบต่อภาคส่งออกจีนทันที และกลายเป็นจุดต่อรองสำคัญของสหรัฐฯ

ส่วนประเด็นไต้หวันนั้น มองว่าเป็นเพียง “การละครทางการเมือง” เพราะทั้งสองฝ่ายต่างรู้จุดยืนของกันและกันอยู่แล้ว โดยจีนยืนยันเรื่องบูรณภาพแห่งดินแดน ขณะที่ทรัมป์ขอให้ไต้หวันไม่ประกาศเอกราช แม้ในทางปฏิบัติผู้นำไต้หวันจะประกาศชัดว่าไต้หวันเป็นเอกราชอยู่แล้วก็ตาม

สำหรับประเทศไทย รศ.ดร.วาสนา มองว่า ปัจจุบันไทยอยู่ในสถานะที่ดีกว่าเมื่อ 10 ปีก่อน จากการเปลี่ยนผ่านสู่ระบอบประชาธิปไตยและการมีรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ซึ่งช่วยให้ไทยได้รับการยอมรับในระดับสากลมากขึ้น

“เมื่อเราเป็นประชาธิปไตย เรามีเพื่อนมากขึ้น สามารถคุยกับโลกเสรีได้ง่ายขึ้น และเปิดรับผลประโยชน์จากทั่วโลกได้มากกว่าเดิม” รศ.ดร.วาสนา กล่าว

ทั้งนี้ ไทยในฐานะประเทศขนาดเล็ก ควรวางยุทธศาสตร์รักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับทุกฝ่าย และรักษาดุลอำนาจระหว่างมหาอำนาจให้สมดุล เพื่อรับมือกับความผันผวนของระเบียบโลกใหม่ที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว