ปชป. ปลุกกระแสเศรษฐกิจสีเขียว “กรณ์” ชูโมเดลเปลี่ยนขยะอาหาร 1 ล้านตัน เป็นขุมทรัพย์คนไทย จี้รัฐเลิกวิธีฝังกลบ ระดม 3 กูรู สะท้อนมุมมอง เปลี่ยนขยะเป็นพลังงานสะอาด เตือนวิกฤตอะไหล่อีวี
วันที่ 9 มีนาคม 2569 ที่พรรคประชาธิปัตย์ นายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวเปิดงานเสวนาหัวข้อ “ขยะคืออะไร : ปัญหา หรือ โอกาส ของคนไทย” โดยได้ยกประเด็น ขยะอาหาร (Food Waste) ขึ้นมาเป็นหัวใจสำคัญ ว่าในแต่ละปีประเทศไทยมีขยะอาหารสูงถึง 1 ล้านตัน ซึ่งในจำนวนนี้กว่าครึ่งหนึ่ง หรือประมาณ 5 แสนตัน ต้องจบลงด้วยการนำไปฝังกลบ ซึ่งนอกจากจะเสียเปล่าแล้ว ยังสร้างภาระมหาศาลให้กับระบบจัดการขยะของประเทศอีกด้วย ประเด็นที่น่ากังวลที่สุดคือประเทศไทยกำลังเผชิญกับสภาวะพื้นที่ฝังกลบขยะไม่เพียงพอ อีกทั้งการฝังกลบในปัจจุบันยังขาดมาตรการควบคุมทางวิทยาศาสตร์ที่รัดกุมพอ ทำให้เกิดผลกระทบข้างเคียงตามมามากมาย ไม่ว่าจะเป็น มลพิษทางน้ำ การปนเปื้อนของน้ำชะขยะลงสู่แหล่งน้ำใต้ดิน ตลอดทั้งวิกฤตโลกร้อน การปล่อยก๊าซมีเทนจากการย่อยสลายของขยะ ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกตัวฉกาจ
นายกรณ์ ได้ชี้ทางออกคือการ “เปลี่ยนขยะให้เป็นประโยชน์” เป้าหมายสำคัญคือ การเปลี่ยนผ่านจากการกำจัดแบบเดิมๆ ไปสู่การบำบัดและแปรรูปขยะให้เกิดประโยชน์ โดยในงานเสวนาครั้งนี้พรรคเชิญผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายมิติมาร่วมหาทางออก เพราะถึงเวลาที่ไทยต้องเลิกมองขยะเป็นเพียงภาระ แต่ต้องมองหาวิธีคิดใหม่ เพื่อนำขยะกลับมาสร้างคุณค่าให้กับสังคมและเศรษฐกิจ พร้อมขอบคุณทีมงาน กทม. ของพรรค ที่จัดงานสร้างสรรค์เพื่อหาทางออกให้คนไทยในครั้งนี้
ระดม 3 ผู้เชี่ยวชาญเสนอทางออก แก้ปมขยะตั้งแต่ครัวเรือน
ขณะที่ ศ.ดร.พิสุทธิ์ เพียรมานะ (จุฬาฯ) นำเสนอนวัตกรรมการจัดการขยะด้วยวิศวกรรมที่ทันสมัย โดยเน้นย้ำเรื่อง “โมเดลการจัดการขยะระบบปิด” เพื่อเปลี่ยนขยะให้เป็นวัสดุอุตสาหกรรมที่มีมูลค่า ควบคู่ไปกับการบริหารจัดการมลพิษเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
ผศ.ดร.พฤกษ์ อักกะรังสี (มช.) เจาะลึกทางออกของขยะภาคการเกษตร โดยเสนอให้เปลี่ยนวิธีคิดจากการเผาทำลายซึ่งสร้างมลพิษ ให้กลายเป็นการผลิต “พลังงานสะอาด” เพื่อสร้างรายได้ใหม่ให้กับเกษตรกรและลดปัญหาฝุ่นควันในระดับภูมิภาค
คุณไพบูลย์ จุลศักดิ์ศรีสกุล (King Pack) สะท้อนมุมมองจากภาคเอกชนถึงโอกาสในการเปลี่ยนขยะพลาสติกให้เป็นเม็ดเงินในระดับอุตสาหกรรม โดยชี้ให้เห็นว่าหากมีการจัดการที่มีประสิทธิภาพ พลาสติกที่ใช้แล้วสามารถกลับมาสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ (Circular Economy) ได้อย่างมหาศาล
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย “กลไกราคา” และ “จิตสำนึก” ที่เสวนามีความเห็นพ้องกันในประเด็นการปลุกจิตสำนึกการแยกขยะอย่างจริงจัง โดยมีข้อเสนอสำคัญคือ 1. สร้างความต่างของราคา เสนอให้นโยบายภาครัฐกำหนด “ราคาขยะที่แยกแล้วให้สูงกว่าขยะที่ไม่แยก” โดยต้องสร้างส่วนต่างของราคาให้มากพอที่จะจูงใจให้ประชาชนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตั้งแต่ต้นทาง 2. ระบบขยะครัวเรือน ต้องจัดวางระบบการบริหารจัดการขยะในระดับครัวเรือนให้มีประสิทธิภาพและเข้าถึงง่าย และ 3. ถอดบทเรียนต่างประเทศ แนะนำให้ประเทศไทยศึกษาและนำโมเดลจากประเทศที่จัดการขยะได้สำเร็จมาปรับใช้ให้เข้ากับบริบทของสังคมไทย
คำเตือนวิกฤตใหม่ “อะไหล่อีวี” และแบตเตอรี่เสื่อมสภาพ
วิทยากรได้แสดงความกังวลต่อแนวโน้มการขยายตัวของยานยนต์ไฟฟ้า (EV) โดยเฉพาะประเด็น “แบตเตอรี่หมดอายุ” และอะไหล่เก่า 1. ความเสี่ยงจากการนำกลับมาใช้ใหม่ เตือนว่าหากไม่มีการจัดการที่ได้มาตรฐาน และมีการนำแบตเตอรี่เก่าหรืออะไหล่หมดสภาพไปใช้งานโดยขาดความเชี่ยวชาญ จะส่งผลให้เกิดปัญหาความไม่ปลอดภัยและมลพิษจากสารเคมีตามมา 2. กฎหมายคาร์บอน เน้นย้ำว่ากฎหมายเกี่ยวกับคาร์บอน (Carbon Law) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมใหม่ และควรได้รับการพัฒนาให้ครอบคลุมเพื่อรองรับการจัดการขยะเทคโนโลยีในอนาคต
โดยมี นายระพีพัฒน์ สุเมธโชติเมธา อดีตผู้สมัครฯ กรุงเทพมหานคร และอดีตอนุกรรมาธิการอนุรักษ์พลังงานและพลังงานทดแทน เป็นผู้ประสานให้เกิดงานเสวนาครั้งนี้ขึ้น และยังรับบทบาทเป็นผู้ดำเนินรายการเปิดเผยว่า กฎหมายก๊าซเรือนกระจกไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่เป็นกติกาโลกใหม่ที่คนไทยต้องรู้เท่าทัน เพื่อความได้เปรียบทางการแข่งขันและการใช้ชีวิตที่ยั่งยืน “ขยะ” จะเป็นภาระหรือโอกาส ขึ้นอยู่กับนโยบายที่สร้างสรรค์และความร่วมมือของทุกภาคส่วน โดยพรรคประชาธิปัตย์พร้อมผลักดันโมเดลการจัดการขยะระบบปิดเพื่อลดปัญหามลพิษและฝุ่น PM2.5 ควบคู่ไปกับการสร้างความเข้มแข็งให้ท้องถิ่นทั่วประเทศ