ไทยประกาศศักดาบนเวทีโลก! ชูธง ‘Net Zero Tourism’ ในงาน ITB Berlin 2026 เปลี่ยนวิกฤตโลกร้อน เป็นโอกาสทองของ MSMEs ไทย

กรุงเบอร์ลิน, สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี – บนเวทีระดับโลกอย่าง ITB Berlin 2026 ประเทศไทยได้สร้างปรากฏการณ์ครั้งสำคัญในการประกาศเจตนารมณ์ยกระดับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจาก “คาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์” (Carbon Neutral Tourism) มุ่งสู่ “การท่องเที่ยวที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์” (Net Zero Tourism) อย่างเต็มตัว ภายใต้การผนึกกำลังของกองทุน ววน. โดย สกสว. และ บพข. ร่วมกับภาคีเครือข่าย 4 กระทรวง และ 15 หน่วยงานพันธมิตร เพื่อปักหมุดประเทศไทยให้เป็นผู้นำทางความคิด (Thought Leader) ด้านความยั่งยืนในระดับสากล “Together Net Zero Tourism” ทีมวิชาการไทยที่โลกยอมรับ

ผศ.สุภาวดี โพธิยะราช ที่ปรึกษา สกสว. ได้กล่าวถึงหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนครั้งนี้ว่า ไม่ใช่เพียงการทำวิจัยในหอคอยงาช้าง แต่คือการสร้าง “ทีมชาติไทย” ในนาม Together Net Zero Tourism เพื่อสื่อสารกับชาวโลกด้วยภาษาทางวิชาการและแนวปฏิบัติที่เป็นสากล

“เราไม่ได้มองแค่การทำวิจัยให้เสร็จสิ้น แต่เราเน้นการบริหารจัดการแผนงานวิจัยที่เห็นผลเป็นรูปธรรม เชื่อมโยงทั้งมิติวิชาการและการใช้ประโยชน์จริง องค์กรระดับสากลอย่าง UN Tourism หรือ Global Sustainable Tourism Council (GSTC) ต่างชื่นชมแนวทางของไทยที่รวมเอาทั้งหน่วยบริหารงบประมาณ นักวิชาการ ภาคเอกชน และ NGOs มาทำงานร่วมกันได้อย่างไร้รอยต่อ จนผู้เชี่ยวชาญจากเยอรมนียังออกปากชมว่านี่คือโมเดลที่แม้แต่ในยุโรปเองก็ทำได้ยาก” ผศ.สุภาวดี กล่าว

ความสำเร็จนี้ส่งผลให้ไทยได้รับเชิญให้เป็นคณะทำงานใน Working Group on Climate Action ของ UN Tourism และเตรียมเป็นเจ้าภาพจัดงาน Tourism and Climate Summit ร่วมกับ The Travel Foundation ในอนาคตอันใกล้ เพื่อติดปีก MSMEs ไทย ก้าวข้ามกำแพงการค้าสีเขียว

ในมุมของผู้ปฏิบัติการและนักวิจัย คุณนิพัทธ์พงษ์ ชวนชื่น (คุณต้า) ผู้ก่อตั้ง trekking THAI และอุปนายกสมาคมการค้าการท่องเที่ยวเครือข่ายเชิงนิเวศเอเชีย (AEN) ได้สะท้อนภาพความท้าทายของธุรกิจขนาดเล็ก (MSMEs) ที่ต้องเผชิญกับกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดของโลก เช่น Green Claim Act ของสหภาพยุโรป

“เป้าหมายของ Together NZT Phase 2 คือการเปลี่ยนเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ให้กลายเป็นโอกาสทางการค้า เรามุ่งช่วยให้ผู้ประกอบการรายย่อยเข้าถึงมาตรฐานสากลได้ภายใต้หลักการ ‘Beyond the Bar’ คือการยกระดับจากสิ่งที่เคยทำได้ยาก ให้กลายเป็นเรื่องที่ทำได้จริงและมีราคาที่จับต้องได้ เพื่อไม่ให้ MSMEs ไทยถูกตัดออกจากห่วงโซ่อุปทานระดับโลกเพียงเพราะไม่มีงบประมาณจ้างผู้ตรวจสอบราคาแพง” คุณนิพัทธ์พงษ์ ระบุ

นอกจากนี้ คุณนิพัทธ์พงษ์ยังเน้นย้ำถึงนวัตกรรม “Insetting” หรือการหักล้างคาร์บอนภายในห่วงโซ่อุปทานผ่านกลไกทางธรรมชาติ (Nature-based Solutions)

“เรากำลังเปลี่ยนเงินที่ใช้ชดเชยคาร์บอน ให้กลับไปสู่การฟื้นฟูป่าชายเลนหรือหญ้าทะเลในพื้นที่ท่องเที่ยวโดยตรง สิ่งนี้คือความยุติธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Justice) ที่เงินทุนจะไหลกลับไปสร้างงานและฟื้นฟูระบบนิเวศให้กับชุมชนท้องถิ่นอย่างแท้จริง”

ภายในงานยังได้มีการโชว์เคส 3 ต้นแบบผลงานวิจัย กองทุน ววน. ของไทยสู่มาตรฐาน Best Practice ระดับโลก

ภายในงาน ITB Berlin 2026 ประเทศไทยยังได้นำเสนอ 3 ผลงานเด่นที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็น Thailand’s Best Practices Vol. 2 โดยกรมความร่วมมือระหว่างประเทศ (TICA) ซึ่งประกอบด้วย:

1. Carbon Neutral Tourism: ต้นแบบวิสาหกิจชุมชนเมืองเก่าภูเก็ต

2. Net Zero Tourism Pathway: ต้นแบบที่พักขนาดเล็ก Eco Lodge “ฮาร์โมนี่@ห้วยลาน” จ.เชียงใหม่

3. Accessible Tourism: การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล จ.พระนครศรีอยุธยา ที่สร้างความเชื่อมั่นจนมีการลงนามความร่วมมือกับ ENAT เครือข่ายการท่องเที่ยวเพื่อคนพิการของยุโรป

การเข้าร่วม ITB Berlin 2026 ในครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงการไปโชว์ผลงาน แต่คือการ “ปักธง” ว่าประเทศไทยพร้อมแล้วที่จะเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในภูมิภาค (ASEAN/GMS) ผ่านความร่วมมือแบบ South-South Cooperation

ผศ.สุภาวดี กล่าวทิ้งท้ายว่า“ภารกิจเร่งด่วนของ กองทุน ววน. คือ การปิดช่องว่างทางการวิจัย เพื่อให้กฎระเบียบโลกในอนาคตไม่ถูกเขียนขึ้นโดยไม่สอดคล้องกับบริบทของประเทศกำลังพัฒนา และเราจะพิสูจน์ให้โลกเห็นว่า MSMEs ไทยไม่เพียงแค่จะรอดจากวิกฤตโลกเดือด แต่จะเติบโตอย่างสง่างามในฐานะผู้นำด้านการท่องเที่ยวยั่งยืนของโลก ภายใต้วิสัยทัศน์ SRI for ALL วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเพื่อคนไทย

ทุกคน ”