สำรวจความเสียหายที่ “สึนามิยักษ์” สูงเกือบ 500 เมตรปีก่อน ทิ้งไว้ในอะแลสกา – BBC News ไทย

นักวิทยาศาสตร์เปิดเผยว่า คลื่นยักษ์สึนามิที่เกิดขึ้นหลังจากส่วนหนึ่งของภูเขาในอะแลสกาถล่มลงสู่ทะเล ถือเป็นคลื่นที่สูงที่สุดเป็นอันดับสองเท่าที่เคยมีการบันทึกมา และยังกลายเป็นเครื่องเตือนใจถึงความเสี่ยงที่เกิดจากการละลายของธารน้ำแข็งด้วย

เมื่อฤดูร้อนที่แล้ว คลื่นยักษ์ได้พัดถล่มฟยอร์ดในพื้นที่ห่างไกลในทางตะวันออกเฉียงใต้ของอะแลสกา และสร้างความเสียหายทิ้งไว้เบื้องหลัง

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ดังกล่าวไม่ได้รับการรายงานอย่างกว้างขวางมากนักในตอนนั้น แต่การวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ล่าสุดแสดงให้เห็นว่า แผ่นดินไหวขนาดเล็กหลายครั้งได้กระตุ้นให้เกิดดินถล่มครั้งใหญ่

เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้หินปริมาณมหาศาลถึง 64 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งเทียบเท่ากับมหาพีระมิด 24 แห่ง พังถล่มลงสู่ผืนน้ำเบื้องล่าง พลังมหาศาลของหินจำนวนนั้นที่พุ่งลงสู่ฟยอร์ดภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งนาที ได้สร้างคลื่นยักษ์สูงเกือบ 500 เมตร

นักวิจัยกล่าวว่า ที่เรือสำราญท่องเที่ยวไม่ได้รับผลกระทบจากคลื่นยักษ์ดังกล่าว เป็นเพราะเวลาที่เกิดเหตุเป็นช่วงเช้ามืด จึงไม่มีเรือท่องเที่ยวอยู่ในบริเวณดังกล่าว

ขณะที่ ดร.เบรตวูด ฮิกแมน นักธรณีวิทยาชาวอะแลสกา ผู้ซึ่งได้เห็นความเสียหายที่ เทรซี อาร์ม ฟยอร์ด ด้วยตนเอง กล่าวว่าเหตุการณ์ครั้งนี้ถือว่าเป็นการ “รอดจากการเกิดเหตุร้ายมาได้อย่างฉิวเฉียด”

เขากล่าวว่า “เรารู้ว่ามีคนจำนวนหนึ่งที่เกือบจะอยู่ในที่ที่ไม่ควรอยู่ ผมเองก็ค่อนข้างรู้สึกหวาดกลัวว่า เราอาจจะไม่โชคดีเช่นนี้อีกในอนาคต”

คลื่นยักษ์เหล่านี้ ซึ่งเรียกว่า “สึนามิยักษ์” (megatsunami) เกิดขึ้นเมื่อดินถล่มที่เกิดจากแผ่นดินไหวหรือเศษหินตกลงไปสู่ผืนน้ำด้านล่าง โดยปกติแล้วคลื่นเหล่านี้จะเกิดขึ้นในวงจำกัดและสลายไปอย่างรวดเร็ว

ขณะที่สึนามิอีกประเภทหนึ่งเกิดขึ้นในมหาสมุทรเปิดและถูกกระตุ้นโดยตรงจากแผ่นดินไหว หรือบางครั้งอาจเกิดจากเหตุการณ์รุนแรงอื่น ๆ เช่น ภูเขาไฟใต้น้ำ

เช่นเดียวกับสึนามิในญี่ปุ่นปี 2011 คลื่นเหล่านี้สามารถเดินทางได้ไกลหลายพันไมล์ พัดถล่มพื้นที่ที่มีประชากรอาศัยอยู่และก่อให้เกิดความเสียหายและการสูญเสียชีวิตอย่างกว้างขวางได้

สำหรับสึนามิยักษ์ที่ใหญ่ที่สุดนั้นเกิดขึ้นในทศวรรษ 1950 และมีความสูงมากกว่า 500 เมตร ส่วนสึนามิยักษ์ครั้งล่าสุดนี้มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสอง

ดร.ฮิกแมน เดินทางมาถึงที่เกิดเหตุไม่กี่สัปดาห์หลังจากเกิดสึนามิที่ เทรซี อาร์ม ฟยอร์ด ซึ่งเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมของเรือสำราญที่สำรวจความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติของอะแลสกา

เขาพบเห็นต้นไม้หักโค่นเกลื่อนกลาดอยู่บนเนินเขาหรือถูกพัดลงไปในน้ำ และพื้นที่หินขนาดใหญ่ที่เต็มไปด้วยรอยฉีกขาดของผิวดินโล่งเตียนปราศจากดินและพืชพรรณใด ๆ

พืันที่ของอะแลสกาเสี่ยงต่อการเกิดสึนามิยักษ์เป็นพิเศษเนื่องจากมีภูเขาสูงชัน อ่าวแคบ และเกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง

ขณะนี้งานวิจัยใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science ชี้ให้เห็นว่าการละลายของธารน้ำแข็งและการละลายของชั้นดินเยือกแข็งถาวรที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังทำให้การพังทลายดังกล่าวรุนแรงขึ้นกว่าเดิม

ทีมวิจัยได้รวบรวมข้อมูลภาคสนาม ข้อมูลแผ่นดินไหว และข้อมูลจากดาวเทียม เพื่อสร้างลำดับเหตุการณ์และประเมินความสูงของคลื่น

ดร.สตีเฟน ฮิกส์ จากมหาวิทยาลัยคอลเลจลอนดอน กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ธารน้ำแข็งแห่งนี้ “ช่วยค้ำยันหินก้อนนี้ไว้” ดังนั้นเมื่อธารน้ำแข็งละลาย มันจึงทำให้ส่วนล่างของหน้าผาไม่ได้รับการค้ำยันอีกต่อไป และ “ทำให้หินเหล่านั้นพังทลายลงสู่ฟยอร์ดอย่างฉับพลัน”

เขาและเพื่อนร่วมงานได้ศึกษาสึนามิมานานหลายทศวรรษ และต่างรู้สึกกังวลต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

“ปัจจุบันมีผู้คนเดินทางไปยังพื้นที่ห่างไกลมากขึ้น บ่อยครั้งที่การล่องเรือท่องเที่ยวเหล่านี้เป็นไปเพื่อชมความงามทางธรรมชาติของพื้นที่เพื่อเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่สถานที่เหล่านั้นก็เป็นสถานที่อันตรายเช่นกัน”

ดร.ฮิกแมน กล่าวว่าแทบไม่มีข้อสงสัยเลยว่า ในขณะนี้ความเสี่ยงจากสึนามิยักษ์กำลังเพิ่มขึ้น

“ณ จุดนี้ ผมค่อนข้างมั่นใจว่าความเสี่ยงเหล่านี้ไม่ได้เพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย แต่เพิ่มขึ้นอย่างมาก” เขากล่าว

“บางทีอาจจะบ่อยขึ้นถึง 10 เท่าเมื่อเทียบกับเมื่อไม่กี่ทศวรรษก่อน”

นักวิทยาศาสตร์เรียกร้องให้มีการตรวจสอบเกี่ยวกับอันตรายในพื้นที่ต่าง ๆ อย่างกว้างขวางมากขึ้นในบางส่วนของอะแลสกาที่อาจเสี่ยงต่อการเกิดสึนามิยักษ์

ด้านบริษัทเรือสำราญบางแห่งได้ประกาศว่าจะหยุดส่งเรือเข้าไปใน เทรซี อาร์ม ฟยอร์ด แล้ว เนื่องจากความกังวลด้านความปลอดภัย