คณะกรรมการการเลือกตั้ง ร่ายยาวคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้ง ผู้ว่าฯ กทม. -สก.-นายกเมืองพัทยา-สมาชิกสภาเมืองพัทยา ยกเว้นเรื่องเคยถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 5 ปี ออกไป เหตุยังมีบังคับใช้มิได้ ตามคำวินิจฉัยศาลรธน.
วันที่ 25 เมษายน 2569 สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ประกาศคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร สมาชิกสภาเมืองพัทยา และนายกเมืองพัทยา กรณีดำรงตำแหน่งครบวาระ (วันที่ 21 พฤษภาคม 2569) หลังได้ประกาศวันรับสมัครรับเลือกตั้งระหว่างวันที่ 28 พฤษภาคม – 1 มิถุนายน 2569 และกำหนดวันเลือกตั้งในวันอาทิตย์ที่ 28 มิถุนายน 2569
โดยคุณสมบัติของผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง จะต้องมีสัญชาติไทยโดยการเกิด ผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หรือสมาชิกสภาเมืองพัทยา ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 25 ปีนับถึงวันเลือกตั้ง สำหรับผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็น ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร หรือนายกเมืองพัทยา ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 35 ปีนับถึงวันเลือกตั้ง และมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่สมัครรับเลือกตั้งในวันสมัครรับเลือกตั้ง เป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 1 ปีนับถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง
ซึ่งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร และสมาชิกสภาเมืองพัทยา ไม่ได้กำหนดวุฒิการศึกษา แต่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และนายกเมืองพัทยาต้องสำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่า
ส่วนคุณสมบัติต้องห้ามไม่สามารถสมัครได้ อาทิ ติดยาเสพติดให้โทษ เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต เป็นเจ้าของหรือผู้ถือหุ้นในกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชนใด ๆ เป็นบุคคลผู้มีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 มาตรา 39 (1) เป็นภิกษุ สามเณร นักพรตหรือนักบวช (2) อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งไม่ว่าคดีนั้นจะถึงที่สุดแล้วหรือไม่ (4) วิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ อยู่ระหว่างถูกระงับการใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นการชั่วคราวหรือถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง ต้องคำพิพากษาให้จำคุกและถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาล เคยถูกสั่งให้พ้นจากราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจเพราะทุจริต เป็นต้น
โดยได้ยกเว้น เรื่องเคยถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งและยังไม่พ้น 5 ปีนับแต่วันที่พ้นจากการถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งจนถึงวันเลือกตั้ง ออกไป โดยให้เหตุผลว่า เรื่องดังกล่าวมีผลบังคับใช้มิได้ ตามคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ ที่ 5/2566 ลงวันที่ 3 พฤษภาคม 2566 ว่าพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 มาตรา 50 (21) “เคยถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งและยังไม่พ้น 5 ปีนับแต่วันที่พ้นจากการถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง” ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญมาตรา 26 วรรคหนึ่ง
ทั้งนี้ ผู้ใดลงสมัครรับเลือกตั้งโดยรู้อยู่แล้วว่าตนเป็นผู้ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามในการสมัครรับเลือกตั้ง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ 1 – 10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกำหนด 20 ปี ตามมาตรา 120 แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 และที่แก้ไขเพิ่มเติม