เร่งปราบนอมินีต่างชาติ เตือน ‘คนไทยช่วยถือหุ้น’ เสี่ยงโทษหนัก

‘นอมินีต่างชาติ’ ไม่ใช่เพียงช่องโหว่ทางธุรกิจ แต่เป็นความผิดตามกฎหมายไทยที่มีบทลงโทษชัดเจน ทั้งจำคุก ปรับ และอาจถูกดำเนินคดีกับคนไทยที่ให้ความช่วยเหลือหรือรู้เห็นเป็นใจด้วย

กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ออกมาย้ำเตือนอีกครั้งให้คนไทยระวังการเข้าไปเกี่ยวข้องกับโครงสร้างธุรกิจที่เข้าข่าย ‘นอมินี’ หรือการถือหุ้นแทนให้ต่างชาติหลีกเลี่ยงข้อจำกัดตามกฎหมายไทย โดยระบุชัดว่า การให้ความช่วยเหลือแก่ธุรกิจต่างด้าวที่ฝ่าฝืนกฎหมาย อาจทำให้ผู้เกี่ยวข้องถูกดำเนินคดีในฐานะผู้ร่วมกระทำความผิดได้ทันที

การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการเดินหน้าตรวจสอบเชิงรุกของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หลังใช้เทคโนโลยีวิเคราะห์ข้อมูลและเชื่อมโยงฐานข้อมูลนิติบุคคลทั่วประเทศ คัดกรองพบ นิติบุคคลต่างด้าวจำนวน 6,551 ราย ที่อาจเข้าข่ายลักลอบประกอบธุรกิจในไทยโดยไม่ได้รับอนุญาต ตาม พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

จับตา 6,551 ราย เสี่ยงฝ่าฝืนกฎหมายธุรกิจต่างด้าว

พูนพงษ์ นัยนาภากรณ์อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า การตรวจสอบรอบนี้มุ่งเป้าไปที่นิติบุคคลต้องสงสัยซึ่งมีคนต่างด้าวถือหุ้นตั้งแต่ร้อยละ 50 และมีพฤติการณ์เข้าข่ายประกอบธุรกิจใน ‘3 บัญชีท้าย’ ของกฎหมาย โดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐ

ขณะนี้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าอยู่ระหว่างขยายผลเชิงลึก พร้อมบูรณาการข้อมูลกับหลายหน่วยงาน ทั้ง กรมสอบสวนคดีพิเศษ, สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และหน่วยงานด้านภาษี เพื่อสาวไปถึงเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทั้งหมด

‘3 บัญชีท้าย’ กรอบกฎหมายสำคัญที่ต่างชาติต้องรู้

กฎหมายไทยไม่ได้ปิดกั้นการลงทุนจากต่างชาติทั้งหมด แต่กำหนดเงื่อนไขไว้อย่างชัดเจนใน ‘3 บัญชีท้าย’ ของพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

บัญชีที่ 1: ห้ามโดยเด็ดขาด

เป็นกิจการที่รัฐสงวนไว้เพื่อประโยชน์พื้นฐานของคนไทย เช่น
• การทำนา ทำสวน ทำไร่
• การประมงในน่านน้ำไทย
• การทำไม้จากป่าธรรมชาติ
• การค้าขายที่ดิน

ธุรกิจเหล่านี้ ชาวต่างชาติไม่สามารถประกอบกิจการได้โดยเด็ดขาด

บัญชีที่ 2: เกี่ยวข้องกับความมั่นคงและทรัพยากรประเทศ

ธุรกิจในกลุ่มนี้เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ระดับประเทศ เช่น
• ธุรกิจด้านความมั่นคง
• คมนาคมและขนส่ง
• ธุรกิจเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติ

ชาวต่างชาติสามารถดำเนินธุรกิจได้ แต่ต้องได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี และผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี

บัญชีที่ 3: คนไทยยังไม่พร้อมแข่งขัน

เป็นกลุ่มธุรกิจที่กฎหมายยังต้องการคุ้มครองผู้ประกอบการไทย เช่น
• ธุรกิจบริการ
• บัญชีและกฎหมาย
• ค้าปลีก ค้าส่ง
• ท่องเที่ยว
• โรงแรม

ต่างชาติสามารถเข้ามาประกอบกิจการได้ แต่ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

คนไทยถือหุ้นแทนต่างชาติ เสี่ยงโทษเท่ากัน

ประเด็นที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าหยิบขึ้นมาย้ำครั้งนี้ คือ “นอมินี” หรือการที่คนไทยเข้าไปถือหุ้นแทน หรือช่วยอำพรางโครงสร้างผู้ถือหุ้นเพื่อให้ต่างชาติหลีกเลี่ยงข้อจำกัดตามกฎหมาย

กรณีเช่นนี้ ไม่ได้มีความผิดเฉพาะนักลงทุนต่างชาติเท่านั้น แต่ คนไทยที่รู้เห็นเป็นใจ ช่วยเหลือ หรือไม่ป้องกันการกระทำผิดทั้งที่สามารถป้องกันได้ อาจถูกดำเนินคดีในฐานะผู้ร่วมกระทำความผิดด้วย

บทลงโทษตามกฎหมายมีดังนี้
• จำคุกไม่เกิน 3 ปี
• ปรับตั้งแต่ 100,000 บาท ถึง 1,000,000 บาท
• หรือ ทั้งจำทั้งปรับ

มาตรการนี้สะท้อนโจทย์เศรษฐกิจที่ใหญ่กว่า

การกวาดล้างนอมินีในรอบนี้ ไม่ใช่เพียงเรื่องของการบังคับใช้กฎหมาย แต่ยังสะท้อนนโยบายเชิงเศรษฐกิจของรัฐในการรักษาสมดุลระหว่าง การเปิดรับการลงทุนจากต่างชาติ กับ การคุ้มครองผู้ประกอบการไทยให้แข่งขันอย่างเป็นธรรม

เพราะหากปล่อยให้เกิดโครงสร้างธุรกิจอำพรางต่อเนื่อง ย่อมกระทบทั้งการแข่งขันทางการค้า รายได้ภาษี ความโปร่งใสของระบบธุรกิจ และความเชื่อมั่นของตลาดในระยะยาว

กรมพัฒนาธุรกิจการค้ายืนยันว่าจะเดินหน้าตรวจสอบเชิงรุกต่อเนื่อง โดยใช้ฐานข้อมูลเชื่อมโยงและเทคโนโลยีวิเคราะห์ความเสี่ยง พร้อมเปิดรับเบาะแสจากประชาชนผ่านช่องทางของกรม เพื่อร่วมกันปกป้องระบบเศรษฐกิจไทยจากธุรกิจผิดกฎหมาย